Sensueel zuchten en smachten

Journalist Guuz Hoogaerts is helemaal zuchtmeisjesgek.

„Dat hebben we allemaal te danken aan Serge Gainsbourg, die menig actrice aan het zuchten kreeg.”

Liefhebbers van zuchtmeisjes komen in de hoogste kringen voor. De Franse president Sarkozy viel immers, onder de schijnwerpers van de publiciteit, voor zangeres en actrice Carla Bruni. Zij had niet misstaan op de alleraardigste compilatie Filles fragiles, die zuchtmeisjesgek Guuz Hoogaerts samenstelde.

Van zuchten, smachten en haast fluisterend zingen een kunst maken, dat is de essentie van de dames (en een doodenkele heer) op Filles Fragiles. Alleen al de namen van Marira Celeste, Alfa Rococo (Canadees, weliswaar) en Valerie Leulliot maken je week in de knieën. Guuz Hoogaerts, in het dagelijks leven chef nieuws bij het weekblad Nieuwe Revu, is al jaren diep onder de indruk van die Franse, lolita-achtige meisjes die zo sensueel zingen zonder dat ze het eigenlijk kunnen. Hij drijft er een weblog over, draait dj-sets en stelde dus deze compilatie samen. Met dank overigens aan schrijver Ronald Giphart, bedenker van de term zuchtmeisjes.

Midden jaren ’80. Een schuchtere, hunkerende puber zit achterin bij zijn ouders, scheurend door het Franse land, onderweg naar de camping. De zelf meegebrachte bandjes zijn op en dus gaat de autoradio aan. Uit de speakers komen al even schuchtere, hunkerende geluiden. Jonge, of jong klinkende zangeresjes zingen of zuchten hun ingetogen, sensuele charme van zich af. Vooral Ouragan, het opwindende hitje van prinses Stephanie van Monaco, weet de jonge Guuz Hoogaerts te raken. ,,Bijzonder sensueel. En ik ging helemaal om toen ik het hoorde in een soundmix-achtige show op de camping, uitgevoerd door een prachtmeisje dat het jongere zusje van Isabelle Adjani had kunnen zijn. Ik werd geprikkeld op plekken waarvan ik niet wist dat ze geprikkeld konden worden”, lacht hij, vertederd. ,,Ik was vijftien.”

En sinds een jaar of zes is Hoogaerts helemaal gegrepen door deze zuchtende schatten. Juist dat sensuele element is zo bepalend voor de beleving van deze ‘zuchtmeisjes’. Ze klinken alsof ze nog maar nauwelijks de leeftijd om legaal te zuchten te boven zijn. ,,Ik hou ontzettend van dat onzekere, dat smachtende”, zegt Hoogaerts. ,,Het is natuurlijk de stijlfiguur van de Lolita’s, van de zestienjarige meisjes. Ik ben niet iemand die daarop valt, hoor, en al mijn favorieten zijn meerderjarig, maar ik voel me soms als Humbert Humbert uit Nabokovs Lolita. Volslagen machteloos tegen die schijnbaar onzekere, maar in veel gevallen berekenende en manipulatieve meiden. Reken maar dat ze weten wat ze losmaken. Het is heel leuk om daarmee te spelen. Dat giechelige, dat ongemakkelijke, mooie emoties zijn dat.”

We hebben het allemaal te danken aan Serge Gainsbourg, de man die niet alleen Jane Birkin, die wegens Je ’t aime… moi non plus als moeder aller zuchtmeisjes te boek mag staan, maar ook Brigitte Bardot en menige andere actrice welluidend aan het zuchten kreeg. Dat nummer staat nu eens niet op Filles fragiles, maar wel het nauwelijks minder sensuele La chanson de slogan van Gainsbourg, van Russisch-joodse komaf, en de Britse Birkin. Gainsbourg was de eerste die met ongeschoolde zangeressen begon te werken, zegt Hoogaerts, ,,actrices die geen zangtechniek hadden, maar wel een ongelooflijke lading gevoel in hun liedjes konden leggen.”

Hoogaerts drijft het weblog Filles Sourires, draait dj-sets onder het weinig aan de verbeelding overlatende pseudoniem Guuzbourg en stelde dus deze compilatie samen. „Ik ben missionaris genoeg om zulke zaken onder de aandacht te brengen. Hoe dieper ik erin duik, hoe sterker die aandrang.” Veel medewerking van platenmaatschappijen kreeg hij overigens niet, ,,ja, alleen van Universal, dat gelukkig wel het belangrijke Franse label Barclay herbergt. Andere platenmaatschappijen is zoiets te veel moeite, meneer, te veel papierwerk.” Via de verschillende MySpace-kanalen kwamen zelfs een paar meisjes zonder platencontract op Filles fragiles terecht. ,,Op die manier kom ik elke maand wel twee of drie types tegen die de moeite waard zijn.”

Hoe dan ook: in Nederland wil het niet zo met de hedendaagse Franstalige popmuziek. ,,Dat ligt in de eerste plaats aan de artiesten zelf, die hebben natuurlijk thuis al een behoorlijke afzetmarkt en hebben geen zin om hier van onder af aan te beginnen. Aan de taal zal het toch niet liggen, ik bedoel, Portugese fado is ook heel populair. En weet jij waar Bob Dylan over zingt? Het Frans is juist zo’n bijzondere taal, heel melodieus.”

Maar, en dat is het probleem, er heersen zulke achterhaalde clichébeelden over Franse muziek. En daar doen de media van harte aan mee. ,,Neem nou Vic van de Reijt met zijn verzamelbox, Les meilleurs 69. Op zich is die niet slecht, maar je wordt weer doodgegooid met dezelfde bejaarde rotzooi. Dan heb je een keer de kans iets nieuws te laten horen… Maar ja, ’t is een babyboomer, hè. Vreselijke mensen, babyboomers. Hebben geen oog voor nieuwe ontwikkelingen.”

Maar met de manier waarop de veel jongere Wende Snijders de Franse chansontraditie in ere houdt, hoef je bij Hoogaerts ook niet aan te komen. ,,Dat appelleert heel erg aan wat was, niet aan wat is. Ik begin er een steeds grotere hekel aan te krijgen. Als je beeld van Franse muziek bepaald wordt door Wende Snijders en de Franstalige nummers van BZN, is het geen wonder dat je niet verder gaat zoeken.” Maar voor Hoogaerts heeft deze liefhebberij nog een gunstig bij-effect ook. ,,Mijn Frans is er stukken beter van geworden.”

De cd Filles fragiles is uitgebracht bij Sonic Scenery.