Rijke Europeaan jaagt in Israël de huizenprijzen omhoog

In Israël zijn de prijzen van appartementen de laatste jaren exorbitant gestegen. Buitenlandse huizenkopers wonen soms maar een paar maanden per jaar in hun Israëlische appartement.

De zionistische pioniers die in het begin van de twintigste eeuw in Palestina krotten bewoonden, konden niet vermoeden dat appartementen in Tel-Aviv de duurste in het Midden-Oosten zouden worden. Duurder zelfs dan appartementen in de luxe stad Dubai.

Voor een appartement in het centrum van Tel-Aviv moest tot voor kort 5.000 dollar (3.400 euro) per vierkante meter worden betaald. Dat record is inmiddels gebroken. In nieuwe hoogbouw in deze bruisende stad is de prijs per vierkante meter vastgesteld op 7.000 dollar per vierkante meter. Tel-Aviv is dan ook in hoog tempo een stad voor rijken aan het worden.

De hoge prijzen van de appartementen en daaraan gerelateerde hoge huren liggen niet binnen het bereik van jonggehuwden, tenzij de ouders bijspringen. Maar ook voor de oudere generatie liggen de prijzen van appartementen buiten het bereik.

Behalve in Tel-Aviv zijn ook in Jeruzalem de prijzen van appartementen de afgelopen jaren spectaculair gestegen. Het zijn vermogende joden uit de diaspora, in het bijzonder uit Frankrijk, die de Israëlische huizenmarkt omhoog hebben gejaagd. Reeksen antisemitische incidenten in de Franse republiek hebben joden uit de vroegere Franse gewesten in Noord-Afrika bewogen zich te verzekeren van een ‘veilig’ onderkomen in Israël. De druk van deze Fransen op de appartementen in het luxe segment werd groter naarmate de euro op de financiële markten de dollar zwaar in het defensief drong.

In euro’s uitgedrukt zijn luxe appartementen tussen 500.000 en 1 miljoen dollar vergeleken bij gelijkwaardige appartementen in Parijs een koopje. In het centrum van Jeruzalem heeft de internationale koopwoede van appartementen een negatief effect op het sociale leven. Veel appartementen worden hooguit een tot twee maanden per jaar door de buitenlandse eigenaren bewoond.

In een wijk nabij de ommuurde oude stad van Jeruzalem is maar liefst 50 procent van de appartementen in buitenlandse handen. In een iets verder gelegen buurt is dat 30 procent. Middenstanders, zoals kruideniers, bakkers, schoenmakers en kappers, hebben het in die wijken daardoor moeilijk het hoofd boven water te houden.

Volgens de grote aannemers die de afgelopen jaren de skyline van Tel-Aviv met luxe hoogbouw een Manhattangezicht hebben gegeven, is de druk van buitenlandse investeerders in de luxe sector het hoogtepunt voorbij. Toch wordt in hoog tempo op de laatste plekken in Tel-Aviv die daarvoor in aanmerking komen nieuwe hoogbouw uit de grond gestampt. De aannemers zijn ervan overtuigd dat er in Israël de afgelopen twintig jaar een weliswaar kleine doch schatrijke elite is ontstaan die het zich kan veroorloven voor appartementen bedragen neer te leggen die variëren van 1 tot 2 miljoen dollar en meer.

Dat een op de drie Israëliërs volgens de officiële statistieken onder de armoedegrens leeft, is de rijkdom in Tel-Aviv niet aan te zien. De kloof tussen rijk en arm heeft in Israël Amerikaanse proporties aangenomen. Dat is te zien aan het stadsleven in Tel-Aviv. Jaguars en de nieuwste modellen van Mercedes en BMW bewegen zich in het vastlopende verkeer. Aan de lopende band openen luxe restaurants hun deuren. Sushibars zijn als paddestoelen uit de grond geschoten, evenals espressobars.

Tegen dit stadsbeeld van welvaart in het centrum van Tel-Aviv en de luxueuze wijken in het noorden van de stad steekt de armoede in de zuidelijke stadswijken scherp af. De welvaartsstaat die Israël wilde zijn is zichtbaar aangetast. De vruchten van de economische groei die Israël de afgelopen jaren heeft doorgemaakt is aan de lagere klassen in de samenleving voorbijgegaan.

Volgens de jongste gegevens van het bureau voor de statistiek is de Israëlische economie in 2007 met 6,1 procent gegroeid. De vooruitzichten voor 2008 worden ook goed genoemd. Voorlopig is Israël in elk geval ontsnapt aan de hypotheek- en kredietcrisis in de financiële wereld. De industriële en handelselite heeft zich mede daardoor in opmerkelijk korte tijd verrijkt.

In de technologiesector hebben ondernemers door de verkoop van succesvolle ondernemingen fortuin gemaakt. Israëlische ondernemers hebben zoveel kapitaal vergaard dat zij de Israëlische economie te klein vinden en nu in grote projecten in het buitenland hun geluk zoeken. In Las Vegas bouwen Israëlische ondernemers voor 8 miljard dollar een hotel annex casino. In Oost-Europa en de vroegere Sovjet-Unie zijn Israëlische investeerders actief in de bouw van woonwijken, grote winkelcentra en hotels. Immigranten uit deze landen die de talen en mentaliteit kennen spelen in deze Israëlische expansie in Rusland een belangrijke rol. Israëlische ondernemers zijn ook actief in Zuid-Amerika, India, China en Afrika.