Het mag harder, maar keihard blijft verboden

De hoeveelheid kruit die in vuurwerk mag zitten, is vorig jaar verhoogd. Illegaal vuurwerk is daardoor minder interessant. Er wordt steeds minder van in beslag genomen.

Lawinepijlen, vlinderbommen en Chinese rollen. Je mag ze nog niet horen deze week, maar zoals elk jaar zijn ze er alweer. Illegaal vuurwerk is populair, want het geeft keiharde knallen. „En dat is precies waar het om draait bij kopers van illegaal vuurwerk”, zegt Marjan Nooijen van Ano Vuurwerk in Milheeze (Noord-Brabant).

Populair of niet, tot nu toe is de hoeveelheid in beslag genomen illegaal vuurwerk bijna gehalveerd ten opzichte van de 120.000 kilo vorig jaar. Hoe kan dat?

Gustaaf Biezeveld, officier van justitie en landelijk coördinator van de aanpak van verboden consumentenvuurwerk, sluit niet uit dat dit komt door een versoepeling van de regelgeving. Vorig jaar is de toegestane hoeveelheid kruit in rollen en flowerbeds (aan elkaar bevestigde kokers waaruit effecten worden geschoten) verhoogd.

Niet dat het nu toegestane, zwaardere vuurwerk onveilig is, zoals illegaal vuurwerk vaak wel. Biezeveld: „Er zit weliswaar meer kruit in, maar de samenstelling is anders dan van illegaal vuurwerk. Legaal vuurwerk bevat alleen zwart buskruit. De lading van illegaal vuurwerk bestaat uit andere stoffen, waardoor de explosieve kracht groter is.”

Door de veranderde regelgeving is er nu dus voor illegaal vuurwerk een legaal alternatief met meer knal en meer kleur, zoals Chinese rollen en flowerbeds. Ze geven een zelfde soort effect als de illegale soorten vuurwerk. En de versoepeling helpt, merkt Gijs Verhees van Acquoy Vuurwerkhandel in Acquoy (Gelderland). „De vijfhonderdgrams potten lopen als een trein.” Hij is blij met de nieuwe regelgeving. „De concurrentiestrijd met de illegalen winnen wij gewoon.”

De overheid wil dat de hoeveelheid illegaal vuurwerk drastisch afneemt: 80 procent minder in 2010 dan in 2005. Versoepeling van de regelgeving is een van de middelen. „Het is bedoeld om de illegale handel de wind uit de zeilen te nemen. Om een legaal alternatief te bieden voor het illegale vuurwerk, was het nodig toe te geven op de normen”, zegt Biezeveld.

Behalve een versoepeling van de regelgeving heeft justitie nóg een nieuwe strategie in de aanpak van illegaal vuurwerk. De nadruk ligt nu op de opsporing van sleutelfiguren in plaats van op controle van kopers bij vuurwerkbedrijven in België. Dankzij betere samenwerking en informatie-uitwisseling tussen de verschillende inspectie- en opsporingsdiensten wordt steeds duidelijker wie de handelaren zijn. Die handelaren worden meer dan eerst in de gaten gehouden. Hierbij wordt gebruik gemaakt van allerlei recherchemethoden, zoals afluisteren van telefoongesprekken en observatie. Met als uiteindelijke doel om hen op heterdaad te betrappen en hun handelsvoorraad in beslag te nemen.

Tot nu toe kopen veel particulieren zwaar en illegaal vuurwerk in België. Het gaat dan om zogenaamd spektakelvuurwerk, dat alleen bedoeld is voor professionals. Dit vuurwerk is verboden voor particulieren, maar wegens een gedoogbeleid in België is het daar toch te koop.

Biezeveld voorspelt dat dit binnen drie jaar niet meer mogelijk is. Dan wordt namelijk een Europese vuurwerkrichtlijn van kracht, met daarin aangescherpte regelgeving voor professioneel vuurwerk.

Toch zal illegaal vuurwerk met name bij jongeren nog wel populair blijven, denkt Jeroen Vree van Fejo Scooters, Fietsen & Vuurwerk. „Via contacten op school en in cafés kunnen jongeren er relatief makkelijk aankomen en is het goedkoper dan in de winkel.”

Leo Dortland van de politie in Flevoland benadrukt bovendien dat alles wat verboden is toch interessant blijft. „Maar mensen moeten zich niet vergissen in illegaal vuurwerk dat er onschuldig uitziet. Zo heeft een lawinepijl de kracht van een handgranaat en kun je met een vlinderbom een auto opblazen.”

Zo kwam gisteravond een 31-jarige man om in de schuur van zijn woning in Waalwijk, Noord-Brabant. Volgens de politie was hij met vuurwerk bezig.