De koningin bestaat niet

Bestaat de koningin?

Kinderen geloofden vroeger graag dat zij nooit naar de wc hoefde, dat ze ’s avonds met gouden vorken kleine hapjes van gouden borden prikte en dat ze op duizend matrassen sliep. Mohammedaanse kinderen geloofden bovendien dat ze zich van bijvoorbeeld ’s Gravenhage naar Buenos Aires verplaatste op een kostbaar vliegend tapijt van het prachtigste Perzische weefsel.

In het kader van de democratie is door mensen van niet-koninklijke bloede (vaak sociologen) de onttovering teweeggebracht. Die leidde er toe dat de vorstin jaarlijks in een gouden rijtuig naar een vergadering van de beide Kamers der Staten-Generaal werd gereden om een toespraak te houden. Bij wijze van relict uit vroeger dagen had men nog afgesproken dat ze die redevoering wel mocht uitspreken, maar niet zelf geschreven mocht hebben. En om het sprookje overeind te houden zat de minister-president in de zaal naar haar tekst te luisteren alsof het allemaal nieuw voor hem was.

Maar in de loop der jaren werd ook de schijn dat ze eigenlijk een figuur was uit een sprookjesboek, niet meer opgehouden. Sinterklaas zal in de weken voor 5 december nooit in het openbaar verschijnen zonder tabberd en mijter. Maar de koningen fietste, reed paard en beklom vliegtuigtrappen overal zonder kroon op, en liet zich in die betrekkelijke ongekleedheid een keer onder het oog van tientallen fotografen zoenen door een Jordaner en later, multiculti, door een rapper van Marokkaanse afkomst.

Aanvankelijk onzichtbaar – voor de radio – richtte zij op Kerstdagen het woord tot haar onderdanen. Alleen een stem. Maar het rationaliseringsproces was niet meer te stoppen. Op een dag sprak ze ons toe via televisie. Nu kon het ook niet lang meer duren of in de Volkskrant stond een in het Oranjehuis gespecialiseerde historicus op, die de vrouw die hij op zijn scherm had zien praten, kapittelde omdat haar zinnen te moeilijk waren voor het Nederlandse volk dat immers al sinds de Mammoetwet van 1968 niet meer goed heeft leren lezen en schrijven. Alsof de woorden van een majesteit niet juist, net als plaatsen uit de Heilige Schrift, zo ondoorgrondelijk moeten zijn dat geen leek er met z’n verstand bij kan!

Het verst ging een ijdel Kamerlid dat in een passage uit de mystieke kersttekst een aanval op zijn partij meende te hebben gehoord. Hij wilde de spreekster, voorlopig symbolisch, uit het sprookjesland verwijderen, tenzij ze alleen nog maar nieuwe spoorbomen zou openen, of ontslagen werknemers zou bemoedigen, of toegankelijke kerstboodschappen zou uitspreken. In dat geval zou ze met behoud van salaris nog staatshoofd mogen blijven. Dat volledig onttoverde Kamerlid was er dus van overtuigd dat de koningin bestond.

Zelf werd ik door twijfel bekropen toen ik afgelopen dinsdag de NOS-camera zag zwenken over een berijpt Huis ten Bosch, tot aan een vensterrraam waarachter de koningin kon worden vermoed. En waarachtig – tover van de cinema – daar verscheen ze, levend en wel, en opademend voor haar moeilijke eerste zin die luidde: ‘In het duister van de tijden is een licht ontstoken, het licht van Gods liefde’.

Maar had ik twee dagen tevoren niet gelezen dat ze op een kostbaar vliegend tapijt van het prachtigste Perzische weefsel naar het zonnige Buenos Aires was gevlogen om de schoonouders van haar oudste zoon met een bezoek te vereren? Ze kon dus niet achter dat ijzige vensterraam gezeten hebben. Of was ze zowel in het koude Den Haag als in het warme Argentinië, en belichaamde ze het wonder van de bilocatie dat alleen maar voorkomt bij wezens die in sprookjes of in de bijbel voorkomen?

Stervelingen bestaan, en gaan dood zoals Benazir Bhutto en Kamerleden dood gaan. De koningin bestaat niet.