De Helwegenheffing

Afgelopen maandag benadrukten wij op deze pagina het belang van framing: het bedenken van een spitsvondig alternatief voor een ingewikkeld klinkend plan van je tegenstander. PvdA-coryfee Marcel van Dam toonde de kracht ervan aan toen hij in de Volkskrant het begrip ‘bejaardenbelasting’ introduceerde als alternatief voor ‘fiscalisering van de AOW’, een plan van zijn partijleider Wouter Bos (de bedenker van ‘bejaardenbelasting’ was dus niet Maxime Verhagen, zoals we abusievelijk schreven).

Op de website kwam de vraag centraal te staan met welk label je de fiscalisering van de AOW het best zou kunnen verdedigen. Al snel viel de naam Marijke Helwegen, iemand die oud schijnt te zijn, en veel te rijk, en die bovendien in den lande op weinig sympathie schijnt te kunnen rekenen. Het idee is simpel en doeltreffend: door de suggestie te wekken dat het plan bedoeld is om impopulaire figuren als mevrouw Helwegen te treffen – in plaats van alle 65-plussers met een bovenmodaal inkomen – maak je het iedereen een stuk moeilijker om het ermee oneens te zijn.

De Helwegenheffing was geboren, maar kwam vrijwel direct ter discussie te staan. De een vond dat het begrip zich beter zou lenen als label voor het rekeningrijden. De ander associeerde het met ziektekostenpremie voor alternatieve geneeswijzen, en stelde bovendien voor het negatief klinkende ‘heffing’ te vervangen door ‘bijdrage’.

Het moge duidelijk zijn: framing is een stuk moeilijker dan het lijkt. Of toch niet? Waarom noemen we die fiscalisering van de AOW voortaan niet gewoon de Marcel van Dam Tax? Van Dam behoort immers overduidelijk tot de doelgroep van bovenmodaal bedeelde bejaarden. Bovendien is hij een onuitstaanbare betweter die, als klap op de vuurpijl, te pas en te onpas op sociale rechtvaardigheid hamert. Zouden er veel Nederlanders wakker liggen van de gedachte dat Marcel van Dam aan zijn eigen AOW meebetaalt? Ik betwijfel het.

Reageren kan op nrcnext.nl/ikkrijgaltijdgelijk

Maandag deel 10 van de serie