Chique directiekamer en vergadertafel te huur

In het voormalige Volkskrantgebouw is een culturele vrijplaats gecreëerd.

Om de samenwerking te bevorderen is er maandelijks een feest: Cultuurverdieping.

„Kijk, hier zat Volkskrant Magazine. Daar hangt het bordje.” Jaap Draaisma, directeur van Stichting Urban Resort, wijst naar de deur van een ruime kantoorkamer op de begane grond van het Volkskrantgebouw. Geen bordje te zien. Draaisma kijkt vertwijfeld. „Het bordje híng er wel.” Dan is het weggehaald, denkt hij. „Ook dat hoort bij een vrijplaats, zullen we maar zeggen.”

Sinds de Volkskrant begin dit jaar het pand aan de Wibautstraat in Amsterdam heeft verlaten, heerst er anarchie. Georganiseerde anarchie. De kantoordiscipline is ingeruild voor de creatieve geest van zo’n 230 kunstenaars, designers, muzikanten, dansers, timmermannen en ICT’ers. Die huren de kantoorruimte van Urban Resort, opgericht door oud-krakers om de culturele sector in leegstaande kantoren betaalbare werkruimte te bieden. Doel: in het Volkskrantgebouw een nieuwe culturele vrijplaats creëren.

Omdat een culturele vrijplaats niet zomaar ‘ontstaat’, helpt Urban Resort de natuur een handje. Groepsvorming staat daarbij centraal. Draaisma: „Net als bij het kraken: ook dat kan alleen als je als groep samenwerkt. Pas dan werkt de elektra en kan er worden gekookt.”

In het Volkskrantgebouw begon dat al bij de aanmelding. Kandidaat-huurders moesten met andere aanmelders een groepsplan maken. De winnaars – er waren 1.700 aanmeldingen voor 230 plekken – kregen een verdieping toegewezen waarvoor ze als groep verantwoordelijk zijn. Zo is er inmiddels een verdieping met voornamelijk vrouwelijke designers en een etage waar de hiphopcultuur floreert. Om de samenwerking te bevorderen organiseert elke verdieping een feest, de Cultuurverdieping. Aanstaande zaterdag is de vijfde etage aan de beurt.

Als Draaisma op een vrijdagochtend om 9.30 uur een kleine rondleiding organiseert, is er nog weinig levendigheid in het pand te bespeuren. Op de vierde etage vinden we Doreen Westphal (37), een uit Duitsland afkomstige ontwerpster die over de hele wereld tassen, gemaakt van fietsbanden en luchtbedden, verkoopt.

Zeker voor designers is het concept van samenwerken effectief, vertelt Westphal. Ze wijst naar een concept-vogelhuisje op de vensterbank. „Een bedrijf op de vijfde maakt de verpakking en een ander verzorgt de foto. Als ontwerper besteed je het ontwikkelingsproces graag uit. En in dit pand leg je makkelijk contacten.”

Op de vijfde verdieping werkt grafisch ontwerper Erjee Vroling (25). Om het idee van een vrijplaats te benadrukken heeft hij – net als de meesten – zijn kantoor ontdaan van het oude systeemplafond. Mogelijk volgt nog een ‘verschrikkelijk’ bloemetjesbehang. De negen tot vijf mentaliteit is hier ingeruild voor nachtelijke arbeidsuren. „Kunst is ongestructureerd hè. En ook inspiratie gedraagt zich ambigue. Dus soms zit de hele verdieping hier nog om vijf uur ’s nachts te werken.”

Inmiddels wordt in het hele pand dankbaar gebruikgemaakt van het oude Volkskrantmeubilair. Zo is de chique directiekamer op de eerste verdieping inclusief massief houten vergadertafel per dagdeel te huur – kunstenaars kunnen hier hun opdrachtgevers ontvangen. En de Volkskranttafels op de begane grond vormen een dankbaar cultuurpodium.

In de kantine op de zevende is café-restaurant Canvas gevestigd. Dit moet de huiskamer van het Volkskrantgebouw worden en vanaf januari tevens een publieke functie voor de buurt vervullen. „En we willen roomservice voor de bewoners van het gebouw”, vertelt uitbater Thijs Timmers.

Om kosten te besparen heeft hij de glazenwasinstallatie gerecycled tot dj-booth en zijn de warmhoudbakken teruggekeerd als ijsbakken voor cocktails. Zijn er dan helemaal geen sporen meer van de Volkskranttijd? „Jawel, loop maar mee.” Achter het kantinebuffet vinden we de naambordjes op de kluisjes van de kantinejuffrouwen. Thea en Olga.