Sterk orang-oetanhaar

De orang oetan heeft het sterkste haar van de mensapen. Het orang oetanhaar behoudt zijn structuur tot aan een trekkracht van zo’n 0,50 Newton (circa 70 gram gewicht). Een gorillahaar kan zo’n 40 gram aan, maar gibbonhaar vervormt al rond een gewicht van circa 20 gram. Mensenhaar kan een gewicht van rond de 30 gram dragen zonder permanente vervorming. De haren breken pas bij meer kracht – maar dan zijn ze normaliter ook allang losgeschoten uit het haarzakje in de huid. Een gorillahaar breekt bijvoorbeeld pas bij krachten boven de 100 gram, maar dan is ook de cruciale elastische structuur allang kapot, zo stelde de Braziliaanse natuurkundige Lia Q. Amaral vast. Haar onderzoek is online gepubliceerd door het vakblad Naturwissenschaften. Ze kon niet beschikken over chimpanseehaar.

Mensapenbaby’s hangen aan de haren op de rug of buik van hun moeder. De trekkracht van dat haar is dan ook cruciaal voor overleving van die baby’s. Een val van de moeder af is zelfs een van de belangrijkste doodsoorzaken bij jonge chimpansees, stelde ooit Jane Goodal vast. Het is geen toeval dat juist bij orang oetans het haar het sterkst en het langst (10 cm) is, zij moeten met hun relatief zware kinderen door de bomen slingeren. Ook hun huid is veel dikker, waardoor de haren daarin langer vast blijven zitten. Gibbons zijn – ondanks hun relatief zwakke haren – nog veel atletischer, maar zij hebben veel meer haar per vierkante cm dan de grotere mensapen. En hun kinderen zijn veel lichter.

Zwaardere apenbaby’s zitten veel vaker op moeders rug. Het rechtop gaan lopen in de vroege evolutie van de mens moet daarom een groot probleem zijn geweest, met de zwakke mensenharen en de zware baby’s, aldus Amaral. Een primatenvrouw met kinderen zou nooit rechtop gaan lopen als ze het voor het kiezen had, schrijft Amaral zelfs.