Legale lijkenpikkerij

Oude merken die langer dan vijf jaar niet meer worden gebruikt, mogen opnieuw in de handel worden gebracht. Een Amersfoortse ondernemer ziet wel wat in het oude en degelijke ondergoedmerk Jansen & Tilanus.

Heel mannelijk Nederland van boven de 45 is er groot mee geworden: het ondergoed van Jansen & Tilanus. Niks leuke kleurtjes of design, gewoon degelijke witte kwaliteitsonderbroeken en ongekend populair in de jaren zeventig.

Sinds de oprichting van de Jansen & Tilanus-fabrieken in 1869 heeft het onderbroekenmerk verschillende eigenaren gekend. De laatste was het bedrijf Ten Cate BV uit Geesteren.

Of moet ik zeggen: de op één na laatste, want eind oktober heeft de Amersfoortse ondernemer Robert Groeneveld het merk zomaar ingepikt, tot groot ongenoegen van Ten Cate.

Wat is er gebeurd? Het was de alerte Groeneveld opgevallen dat Ten Cate het merk Jansen & Tilanus al een aantal jaren niet meer gebruikte. Eind jaren 90 had de Jansen & Tilanus-onderbroek het onderspit moeten delven tegen populaire nieuwkomers als Diesel, Replay en Calvin Klein en sinds die tijd lag het merk ongebruikt op de plank, wachtend op een nieuwe kans.

Ondernemer Groeneveld had de merkenwet er nog eens op nageslagen en ontdekte dat deze wet een artikel kent dat zegt dat de rechten op een merk, dat gedurende een periode van 5 jaar niet wordt gebruikt, ongeldig kunnen worden verklaard.

En dus stapte Groeneveld, die zelf het merk Jansen & Tilanus nieuw leven in wilde blazen, naar de rechter en vroeg om de nietigverklaring van de rechten van Ten Cate.

In een poging het dreigende onheil af te weren beriep eigenaar Ten Cate zich tijdens de rechtszaak op internationale wetgeving, die bepaalt dat merken die een heel grote bekendheid hebben niet vervallen kunnen worden verklaard, zelfs niet als zij een poosje buiten gebruik zijn. Om die grote bekendheid van het merk Jansen & Tilanus aan te tonen, bracht Ten Cate naar voren dat zelfs de bekende cabaretier en revueartiest Louis Davids in zijn lied de voetbalmatch naar het ondergoed verwijst:

Twintig knullen in d’r Jansen en Tilanus,

liepen los in het midden op een grasveld rond.

Wassen beelden mens, om zo rauw in te bijten,

Af en toe dan kwam het water in mijn mond.

En niet alleen Louis Davids bezingt Jansen & Tilanus, ook Youp van ’t Hek schrijft over het merk in een NRC-column van november 2006, zo voerde Ten Cate aan. Als dat geen bekendheid oplevert dan weten we het niet meer.

Maar het mocht allemaal niet baten. Louis Davids is volgens de rechter oude koek van voor de Tweede Wereldoorlog en dat is, samen met één zo’n Van ’t Hek-column, echt te weinig om anno 2007 van een bekend merk te spreken. Nee, regel is regel, die vijfjaarstermijn daar houd ik aan vast, aldus de rechter in zijn vonnis van 31 oktober. Ten Cate verliest zijn rechten en Groeneveld is de trotse nieuwe eigenaar van Jansen & Tilanus.

Maar of je het nu commerciële creativiteit of legale lijkenpikkerij noemt, één ding is zeker, deze uitspraak gaat meer handige jongens wakker schudden: op jacht naar mooie, niet gebruikte merken. Zolang de bekendheid ervan maar niet al te groot meer is, kun je ze na vijf jaar vrij eenvoudig naar je toetrekken en profiteer je zonder enige reclame-investering van de goodwill van het oude merk. Wat te denken van Caraco voor een ijsje, Amira voor tampons, Simca als automerk, Exota voor frisdrank en Spic & Span voor schoonmaakmiddelen.

Natuurlijk, de handige jongen moet telkens wel goed checken of het merk écht niet meer gebruikt wordt, want alleen dan werkt de truc.

En ook Treets voor chocolade, NMB voor een bank, Veronique als tv-zender en een wasmiddel Radion, het zijn stuk voor stuk oude merken die het gevaar lopen geconfisceerd te worden door de moderne merkenraiders.

Overigens lijkt een aantal grote merkhouders zich van de risico’s bewust. Die registreren daarom zelf hun mooie, in onbruik geraakte merken gewoon opnieuw. Daarmee begint voor deze merken een nieuwe vijfjaarstermijn en wordt de kapers voorlopig de wind uit de zeilen genomen. Zo heeft Vodafone in 2006 de naam Libertel nog maar eens vastgelegd en registreerde DHL in dat zelfde jaar opnieuw het oude vertrouwde merk Van Gend & Loos.