‘Families teren een jaar op Le Dakar’

Motorcoureur Frans Verhoeven (41) begint aan zijn vierde Dakar-rally. Zonder bezwaard gevoel over verstoring van leven en natuur. Maar wel topfit, ook al dreigde dit jaar een voetamputatie.

Frans Verhoeven in de woestijn van Dubai. Foto AFP Frans Verhoeven, Dakar-motorcoureur AFP

Vragen over het nut en de noodzaak van een rally door Afrikaanse woestijnen lijken jaarlijks aan relevantie te verliezen. De wedstrijden worden gewoon gehouden, nu al decennia lang, steeds massaler, met Le Dakar als de meest prestigieuze. En met Frans Verhoeven begin volgend jaar als enige Nederlandse motorrijder in een fabrieksteam. Op voorhand heeft hij zelfs een kansje op de eindzege.

Verwacht van een deelnemer geen kritische beschouwing over verstoring van het leven of beschadiging van de natuur. Verhoeven bestempelt Le Dakar als „heel erg passend” en benadrukt vooral de voordelen van de woestijnrally. „We zien jaarlijks dat dorpen en steden meer floreren. Inwoners vertelden me dat hele families een jaar kunnen teren op een doorkomst van Le Dakar. Vooral van een bivak profiteert de bevolking. De een wil zijn broek gewassen hebben en de ander wil wel eens douchen of in een bed slapen. Als je euro’s hebt, is alles te koop in Afrika. Ik weet bijna zeker dat de bewoners er wel bij varen.”

De woestijnbewoners van Marokko, Mauretanië en Senegal hebben geen weet van alle voorbereidingen die in het Westen worden getroffen om elk jaar beter geprepareerd aan Le Dakar te beginnen. Zij hebben er geen idee van dat Verhoeven op 5 januari in Lissabon aan de start staat met een nieuw ontwikkelde motor van KTM, waar het motorblok onderaan het frame hangt en tank en achterspatbord zijn geïntegreerd, met daarin een compartiment voor het navigatiesysteem.

Verhoeven is er trots op, mede omdat hij zelf bij de ontwikkeling en de testen van de LC 4 rallymotor betrokken was. Het eindproduct verdient volgens de rijder alle lof. „Omdat het vernieuwde frame de stabiliteit van de motor heeft verbeterd, het motorblok bij pech sneller te repareren is, de ballast van een navigatiesysteem op het stuur is verdwenen en door gebruik van aluminium in de voorvork en een nieuw veringsysteem de motor lichter is geworden. Voor mij wordt de rally daardoor fysiek minder belastbaar.”

Een voordeel gelet op de kwetsuren die Verhoeven dit jaar hinderden. Hij zegt weliswaar topfit te zijn en geen naweeën meer te ondervinden van twee operaties, maar het is meegenomen dat hij straks de beproevingen van de woestijn op een gebruiksvriendelijke motor moet doorstaan.

Het is niet niks wat Verhoeven heeft meegemaakt. Nadat hij in januari, na terugkeer van Le Dakar, aan zijn uit de kom geschoten schouder werd geopereerd, was er in september even sprake van een voetamputatie. Die overweging werd gedaan door een Hongaarse arts in een ziekenhuis in Boedapest, waar Verhoeven was opgenomen na een val op de Hungaroring. Hij was met zijn knie achter de tank blijven haken, waarna de slagader in zijn linkerknieholte was gesprongen. Eenmaal in het hospitaal bleek de puls uit zijn voet te zijn verdwenen en was de voet aan het afsterven.

De chirurg had het woord ‘amputatie’ amper uitgesproken of Verhoeven ontvluchtte letterlijk het ziekenhuis, dat hij als „ronduit smerig” kwalificeert. „De mensen die bij me waren hebben me teruggebracht naar de Hungaroring, vanwaar iemand van KTM mij plankgas naar een ziekenhuis in Wenen heeft gereden. Daar kon ik rechtstreeks door naar de operatiekamer, waar een adertransplantatie is uitgevoerd. Ik heb nu een bypass in mijn knieholte. De ochtend na de operatie kwam de vaatchirurg me feliciteren, omdat ik mijn voet nog had. Op dat moment besefte ik pas hoeveel geluk ik heb gehad.”

De val in Hongarije heeft meer schade berokkend, want Verhoeven mist sindsdien de achterste kruisband in zijn linkerknie. Om deelname aan Le Dakar niet in gevaar te brengen, besloot de motorrijder zich niet aan dat euvel te laten opereren, maar de stabiliteit in zijn knie te herstellen met spierversterkende oefeningen. Verhoeven: „Bij terugkeer uit Wenen heb ik het gips er onmiddellijk afgeknipt en ben ik in samenspraak met mijn orthopeed en fysiotherapeut een programma begonnen om spiermassa te kweken. Ik heb altijd gedacht: Le Dakar ga ik halen. Vanaf 10 september, de dag van de operatie, ben ik aan het rekenen geslagen. Aanvankelijk had ik me eind oktober bij de rally van Dubai willen testen, maar dat raadde de arts mij af, omdat ik meer zou stukmaken dan ik zou opbouwen. Twee weken later kreeg ik groen licht. En nu heb ik nergens meer last van.”

Dus staan fysieke ongemakken een hoge klassering niet in de weg. De vraag is alleen of Verhoeven de gelegenheid krijgt voor eigen kansen te rijden. Hoewel de stalorders van KTM minder strikt zijn dan vorig jaar – toen Verhoeven expliciet in dienst van de latere Franse Le Dakar-winnaar Cyril Depres moest rijden – houdt hij een dienende rol. „Pas als Depres’ kansen voor een hoge klassering verkeken zijn, krijg ik de vrije hand. Ik kan me nu meer op mijn eigen rally richten. Daarom moet een positie in de toptien mogelijk zijn, hopelijk zelfs een plek in de topvijf.”

De simpele reden dat Verhoeven in een topteam rijdt, een van de beste motoren tot zijn beschikking heeft en de gevaren van de woestijn intussen kent, geeft hem de kans Le Dakar te winnen. Het is nieuw dat een Nederlander in die positie verkeert. Ook tot verbazing van Verhoeven zelf, omdat hij anderhalf jaar geleden totaal verrast was door een telefoontje van KTM. „Ik? Le Dakar rijden in het fabrieksteam? Ik heb drie keer gevraagd of het écht waar was.”

Bekijk het parcours op www.dakar.com/2008