Tsunami aan schuld

Herdenkingen zijn geen nieuws. „Daar doen we niet aan”, was het devies op de redactie. Nieuwspagina’s die terugblikken kampen met een gebrek aan kopij – én fantasie, zo was de veronderstelling. En waarschijnlijk is het waar. Natuurlijk, persbureaus nemen nooit vakantie, maar rond Kerst en Oud en Nieuw zijn ze onderbezet, en redacties merken dat. ‘Het lijkt wel of er niets is gebeurd de afgelopen dagen’, klinkt het dan, ‘misschien een terugblik?’

Maar nieuws is van alle dagen, alleen de persbureaus, de nieuwsboeren onder de correspondenten, doen het deze tijd even rustig aan. Soms spreken correspondenten het gewoon met elkaar af en wordt de rat race een paar dagen stil gelegd. Rond Kerst dus bijvoorbeeld. Even geen gedoe over wie eerder was. Immers, op de persbureaus na is er geen mens die zit te klokken wie het nieuws als eerste heeft gebracht. En dus weten de persjongens dezer dagen precies van elkaar wie op welke Thaise stranden liggen bij te komen en vooral voor hoe lang.

À propos, Thaise stranden. Hoe staat het eigenlijk in Zuidoost-Azië, drie jaar na de Tsunami? Tijd voor een terugblik (de anderen volgen morgen en overmorgen). Antwoord: niet goed, als we de persberichten erop naslaan. Miljarden toegezegd, maar niet in de juiste handen beland. Miljoenen intenties, maar weinige waargemaakt. Duizenden beloften, maar een fractie vervuld.

Langs het strand van Pereliya op Sri Lanka zijn ze er gelaten over. Het dorpje onder de rook van Colombo dreef talloze keren over de televisieschermen van een geschokte wereld toen daar 1.500 reizigers in een overvolle trein om het leven kwamen en zij als sardientjes in blik werden ondergedompeld in een kolkende bak met water. Sindsdien staan de wrakken er roestig en verschrompeld bij. „Het heeft geen nut om te praten over wat er is gebeurd. De golven kwamen, de golven verdwenen”, zegt een rietvlechter uit Pereliya. „We hebben toen iets gekregen. Anderen hebben meer gekregen. En nu is het voorbij.”

Tot zover de terugblik. Prettige Kerst.

Floris-Jan van Luyn is journalist en filmmaker en oud-correspondent van NRC Handelsblad in China.