Rio Tinto zet BHP Billiton onder druk

Het aan de Londense beurs genoteerde mijnbouwconcern Rio Tinto heeft besloten volgend jaar 15 miljoen ton ijzererts aan te bieden via de spotmarkt, waar klanten inkopen doen voor onmiddellijke levering. Het is een slimme manier om te profiteren van de hoge spotprijzen – en een poging om de beurswaarde van Rio Tinto op te vijzelen, nu het concern probeert te ontsnappen aan een vijandig bod van 150 miljard dollar (104,2 miljard euro) van concurrent BHP Billiton. Maar beleggers lijken er niet van onder de indruk.

Die 15 miljoen ton mag dan op een totale productie van zo’n 200 ton ijzererts weinig verschil maken, het is wel een belangrijk gebaar. De spotmarkt is er om ervoor te zorgen dat wanhopige kopers onmiddellijk bevoorraad kunnen worden. Als de vraag het aanbod enorm overtreft, zoals nu, komt de spotprijs veel hoger uit dan de contractprijs voor ijzererts dat pas volgend jaar wordt geleverd. Rio Tinto zegt dat de spotprijs deze maand op 190 dollar per ton is uitgekomen – meer dan het dubbele van de contractprijs.

Wat betekent dat voor de aandeelhouders? Stel dat Rio Tinto zijn jaarlijkse ijzerertsproductie wil verdrievoudigen tot 600 miljoen ton. Als de helft van die extra productie tegen de huidige prijs op de spotmarkt zou worden afgezet, zouden de extra inkomsten meer dan 20 miljard dollar per jaar bedragen. Op dit moment is dat nog een fata morgana. Maar de boodschap van Rio Tinto is duidelijk: ons ijzererts is veel meer waard dan iedereen denkt.

Dit is allemaal leuk en aardig. Maar het afzetten van ijzererts op de spotmarkt – of zelfs maar het dreigen daarmee – is niet van risico’s gespeend. De snelle industrialisering van China moet ervoor kunnen zorgen dat de vraag in de nabije toekomst het aanbod blijft overtreffen. Maar als het aanbod aantrekt, bijvoorbeeld doordat de productie beter op gang komt of doordat de Chinese groei vertraagt, zullen de mijnbouwconcerns weer de voorkeur geven aan de voorspelbaarheid van de contractprijs. En als de Chinese staalproducenten nu het gevoel hebben dat ze worden uitgebuit, zullen ze straks misschien minder genegen zijn om zich welwillend op te stellen.

Intussen heeft het speculeren van Rio Tinto over het aanbieden van ijzererts op de spotmarkt nog niet veel afbreuk gedaan aan het bod van BHP Billiton. De aandelenkoers van Rio Tinto is nauwelijks meer toegenomen ten opzichte van die van BHP Billiton na de aanvankelijke koersstijging als gevolg van de aankondiging van het bod. Het is waarschijnlijk dat het enige waar de aandeelhouders zich werkelijk om bekommeren de vraag is tot hoever BHP Billiton bereid is te gaan. Dat is een kwestie van tactiek, timing en onderhandelingen. De ijzerertsprijs – spotprijs of contractprijs – is dan slechts een bijzaak.

John Foley

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaaruit Londen: www.breakingviews.com