Jezus’ verjaardag

Christenen vieren de geboorte van Jozua, zoon van Jozef en Mirjam, beter bekend onder zijn Griekse naam Jezus Christus, zeven dagen voor het begin van het nieuwe kalenderjaar. De datum 25 december geldt als Jezus’ verjaardag. Omdat onze jaartelling begint bij de geboorte van Christus, gaan we er maar vanuit dat hij werd geboren in het jaar 0. Maar het geboortejaar is onzeker en de datum was een politieke keuze.

Het Nieuwe Testament geeft aanwijzingen. Evangelist Lucas schreef dat keizer Augustus in het Romeinse rijk een volkstelling uitschreef die plaats had toen ‘Cyrenius stadhouder van Syrië was’. Daar schieten we niet veel mee op, want Cyrenius werd gouverneur van Syrië in 6 na Christus. Volgens evangelist Mattheüs werd Jezus geboren ‘in de dagen dat Herodes koning van Juda was’. Herodes werd volgens historicus Flavius Josefus gekroond in 40 voor Christus en regeerde 37 jaar, tot zijn dood. Strijdige aanwijzingen.

Sextus Julius Africanus, een christelijke historicus uit het huidige Libië, bracht in 221 het idee in omloop dat Jezus was geboren op 25 december. Dat was precies negen maanden na de datum waarop volgens de overlevering Maria van de engel hoorde dat zij een kind kreeg: 25 maart.

Aan het einde van de vierde eeuw, toen het christendom staatsgodsdienst was geworden in het Romeinse rijk, werd de viering van Christus’ geboorte officieel. De Romeinen vierden eind december vanouds uitbundige winterfeesten, gewijd aan de zonnegod Helios en aan Saturnus. Om de volksgunst te winnen voor de nieuwe godsdienst, was het verstandig het feestvieren rond de winterse zonnewende in ere te houden.

Ook in Noord-Europa werden rond de kortste dag winterfeesten gehouden. Scandinaviërs vierden Yule, waarbij ze houtblokken in brand staken ter ere van dondergod Thor. De Germanen kenden twaalf ‘wilde nachten’ na de zonnewende, waarbij volop werd gegeten en gedronken. Omdat dit de laatste streken van Europa waren die gekerstend werden, hadden deze winterfeesten blijvende invloed op de viering van Kerstmis.

In de christelijke traditie is Pasen, de herdenking van Jezus’ opstanding, veel belangrijker dan Kerstmis. Maar het winterse eet- en drinkgelag is veel populairder.

Deze rubriek geeft wekelijks antwoord op vragen over verschillende religies.