De Sint was nog tot daaraantoe

De kinderzender Jetix zendt iedere dag het Kerstjournaal uit – met veel kado’s in beeld.

Kinderen zijn immers de schakel tussen de reclame-uiting en de consument.

Hoed u ouder, het rode gevaar is daar. Ons kroost is het weerloze slachtoffer van een grootscheepse bekeringsstrategie belichaamd door een grote dikke man in een rood pak en een muts op.

De commerciële kinderzender Jetix, een slechte-smaak-propagandakanaal, zendt sinds anderhalve week tot aan Kerst elke avond een Kerstjournaal uit. Met hoofdrollen voor de Kerstman en zijn assistent ‘Elf Wietske’. Het hek is van de dam. De beer is los. En met een uiterst dubieus Brabants accent (maar dat horen die kinderen natuurlijk niet). De hersenspoeling is begonnen.

Want één blik op het journaal is genoeg: de kinderhersentjes zijn in een oogwenk door hebzucht vertroebeld. Met het hoopvolle „Mogen we vanavond onze sok zetten?” als onherroepelijke gevolg.

Schrikbarend. Beschamend. De snelheid waarmee kinderen zich uit angst, verwondering of opportunisme op een nieuw geloof storten, grenst aan sektarische verblinding. De vraag is alleen: hoe onschuldig is de moderne ouder in deze? Want wie heeft in beginsel het vermogen van een kind gevoed om blindelings te kunnen geloven in uiterst onlogische zaken als Sint en Piet?

De lastige combinatie van enerzijds onlogica en anderzijds het materiële gewin maken dat geen enkel kind het in z’n hoofd zal halen kritische vragen te stellen over de ideële motieven van de Sint. En elke met het stijgen der leeftijd opborrelende praktische vraag – bij ons dit jaar met stip op 1: hoe komt dat paard op ons dak? – wordt onmiddellijk door de vraagsteller zelf gesust. Zelfcensuur. Twijfel bestaat niet bij fundamentalisten, en wordt verwoed weggewapperd met de Intertoysgids, de heilige bijbel.

De Sint was nog tot daaraantoe. Dat kunnen wij moderne ouders net handelen. Maar de Sint heeft z’n bejaarde hielen nog niet gelicht, of de blik is gericht op de volgende weldoener. Het Kerstjournaal maakt gretig gebruik van de kadootjesroes waarin kinderen deze maand en masse verkeren. Die opgefokte emotionele toestand is ook niet onmiddellijk afgelopen op 6 december. En ja hoor, de kinderen schakelen moeiteloos over.

De Kerstman is natuurlijk niks nieuws, die was er al jaren. Voor al die zielige kindjes buiten Nederland die Sinterklaas vergeet. Klaar als een klontje, iedereen tevreden.

Behalve de middenstanders. Als het meer kan, dan willen ze meer. Dus waarom niet twee keer in de duurste maand van het jaar een uitpakfestijn? Iedereen weet dat via de kinderen de reclames het gezin binnensluipen. Dat zij kiezen wat er gegeten wordt en waarmee gespeeld. Zij bepalen de merken op hun kleding, de autokeuze en de vakantiebestemming. Kinderen zijn de gouden schakel tussen de reclame-uiting en de koopkrachtige consument.

Dus houdt Elf Wietske – die verdacht veel lijkt op zo’n intussen werkloze belspelletjesdame – drie voor de doelgroep begeerlijke speelgoedjes omhoog. Je wordt ook na bijna elke halve zin doorverwezen naar de website. Waar alles gericht is op het winnen van een tripje naar de Winterefteling. U ziet de verbanden die ik zie.

Viola Lindner is nrc.next-redacteur en moeder van een tweeling van bijna vijf.