De oude kunst van het oren schoonmaken

Het oorsmeer van Japanners is droog en wit. De klonten in de oren van blanke Europeanen zijn altijd gelig. En hoe het bij Indiërs zit? „Wat ik er uit haal, is meestal bruin, donkerbruin”, zegt Riyasuddin, met een voldane glimlach. Ruim een kwart eeuw werkt Riyasuddin (42) op Palika Bazaar, New Delhi’s tjokvolle, soms claustrofobische en van oorsprong ondergrondse markt. Hier verleidt hij potentiële klanten tot zijn dienstverlening: het schoonmaken van de oren.

Palika Bazaar is ooit in de jaren zeventig gebouwd en sindsdien stiekem ook een beetje bovengronds gegaan. Pornografie, illegale kopieën van de nieuwste speelfilms en cd’s, nagemaakte merkkleding; alles is er te krijgen, ondanks regelmatige invallen van de politie.

Maar wie er opvallen zijn de mannen met de rode mutsen. Lange naaldachtige instrumenten en een pincet steken onheilspellend onder de randen van die rode mutsen uit. Het zijn de oorschoonmakers van Palika Bazaar.

Het liefst opereren zij op het gras naast het bovengrondse deel van de markt. Maar als het zomer is, en de temperaturen zijn opgelopen tot 45 graden, duiken ze vaak weer ondergronds.

De informele leider van de rode mutsen is Riyasuddin. Omdat hij met meer dan dertig jaar ervaring de senior oorschoonmaker is. Zijn grootvader deed het, zijn vader, zijn ooms, zijn neven, zijn broers. Riyasuddin wilde echter liever dokter worden. Maar hoe, zonder schoolopleiding? „Dus waren mijn vader en moeder mijn eerste slachtoffers, toen ik voor het eerst oren ging schoonmaken.”

Oorspronkelijk komen de meeste oorschoonmakers in Delhi, net als Riyasuddin, uit Moradabad in Uttar Pradesh, waar zij op lokale markten hun dienstverlening aanboden. Riyasuddin ging naar Delhi, want daar viel en valt nog altijd meer te halen. „De markten zijn hier groter. Bovendien: de klanten betalen beter.” Tijdens goede maanden verdient hij zo’n honderd euro per maand. In de tijd van zijn vader bedroeg de omzet dagelijks minder dan een euro.

Het mooie van Palika Bazaar is dat er veel toeristen komen. Die zijn nieuwsgierig naar de kunst van het oorschoonmaken, mannen en vrouwen, zegt Riyasuddin. „Ze betalen bovendien beter dan de Indiërs. Indiase vrouwen komen hier echter niet om hun oren te laten doen, alleen mannen.”

Een Italiaanse, woonachtig in de buurt van de bazaar, behoort tot zijn vaste klantenkring. „Sommige mensen zijn bang, die moet je gerust stellen, maar mijn Italiaanse vriendin niet.” Veel mensen komen bij hem terug, om even te ontspannen. Geduldig zitten de klanten op het gras boven het ondergrondse deel van de markt, terwijl Riyasuddin in hun oren begint te wrikken, iets wat enkele minuten kan duren.

Dat gaat ongeveer zo: hij houdt het hoofd vast, kantelt het een beetje en steekt een van naalden (met een lichte verbreding aan het einde) in het oor. Zo pookt hij de grotere klonten los. Soms moet de klant zijn of haar mond enkele keren open en dicht doen, om de substanties in de oren in beweging te krijgen. En soms moet Riyasuddin het vuil in de oren vochtig maken, omdat het te droog is.

De klontjes uit het oor smeert hij vervolgens behendig af op de vingers van zijn andere hand. Als hij bijna klaar is, gaat hij nog eens door het oor met een naald met watje, gedoopt in mosterdolie: voor een laatste schoonmaakronde.

Uit zijn binnenzak haalt Riyasuddin een oud schriftje, met vergeelde bladzijden vol aanbevelingen van klanten, uit binnen- en buitenland. Hij zegt: „Stuur je vrienden naar Palika Bazaar, de beste markt van Delhi, en laat Riyasuddin hun oren schoonmaken.”