Beleggen in een kopje koffie

Goud, olie, tin en koper. De belegger die de kredietcrisis wil ontlopen, moet eens kijken naar grondstoffen in plaats van aandelen. De grondstof-beleggingstip voor 2008? Koffie.

De kortste samenvatting van het beleggingsjaar 2007 luidt als volgt: aandelen en obligaties hebben verloren, grondstoffen gewonnen.

Grondstoffen zijn in 2007 een ware hit gebleken onder investeerders. Terwijl de aandelenbeurzen sinds de zomer mondiaal onderuit gingen als gevolg van de problemen op de Amerikaanse huizenmarkt en de daaropvolgende kredietcrisis, bleven de prijzen van olie, goud, nikkel en zink, maar ook van graan en vlees stijgen. Daarmee bevestigden de grondstoffen een van hun belangrijkste reputaties: hun koersen bewegen zich nagenoeg onafhankelijk van welke financiële crisis dan ook.

Grondstoffen, commodities in beleggersjargon, zijn er in heel veel soorten en ze zijn op verschillende manieren te verhandelen. Er zijn de traditionele grondstoffen, zoals olie, waardevolle metalen als goud, zilver en platina, en ertsen als aluminium, nikkel en zink. En er zijn de zogeheten soft-commodities, veelal landbouwproducten als suiker, katoen en koffie. Ze hebben een ding gemeen: het zijn bulkgoederen waarvan de kwaliteit grosso modo gelijk is, ongeacht de producent en ongeacht de hoeveelheid.

Handelen in grondstoffen kan op een aantal verschillende manieren. Je kunt er direct in handelen, door ze aan te schaffen. Dat doet geen enkele belegger, dat is voorbehouden aan de verwerkers van de grondstoffen. Je kunt er middels zogeheten futures mee speculeren (op een toekomstige prijs op de betreffende grondstof). Dit is de meest traditionele manier van beleggen in grondstoffen. Op de future-markten zijn de soft-commodities dominant geworden. Ze worden gebruikt door boeren om prijzen voor hun gewas van tevoren vast te leggen, en door speculanten die op winst jagen. Beurzen waar veel in grondstof-futures gehandeld wordt, zijn de beurs van Chicago en de Londense beurs. Of je kunt er via gestructureerde producten in beleggen, combinaties van obligaties en aandelen.

Simpel gezegd zijn klimatologische en demografische trends de aanjagers van de grondstofprijzen. Om met die laatste te beginnen: dankzij de explosieve groei van landen als China en India, is de vraag naar grondstoffen door die landen enorm toegenomen. De vraag naar metalen stijgt zoals blijkt uit de opmerking van Nicole Vetisse van zakenbank JPMorgan: „We hebben de komende 30 jaar meer koper nodig dan we de afgelopen eeuw hebben gebruikt”. Maar ook de voedselvraag stijgt nog steeds fors. Met name vlees, een luxe-product, komt dankzij de opkomst van de middenklasse in India en China, binnen het bereik van steeds groter wordende groepen mensen. Ian McNeil van ETFSecurities, dat in Londen in grondstoffen belegt via gestructureerde producten, verwacht dat deze trend doorzet.

De klimatologische factoren zijn ook bepalend voor het succes van de grondstoffen, met name de soft-commodities. Een mislukte oogst in Australië, maar ook een oprukkende Sahara in Afrika heeft één-op-één invloed op de grondstofprijzen. Schaarste is het kernwoord voor succes. Of, zoals een analist het zegt: „De totale hoeveelheid goud ter wereld past in een tennishal.” En het mag een rare gedachtenkronkel lijken, maar hoewel dure grondstoffen nadelig zijn voor de consument zijn ze , voor de belegger aantrekkelijk.

De beleggingsadviseurs van Schroders schrijven in hun outlook voor 2008 dat ze verwachten dat de vraag naar grondstoffen zal blijven stijgen. Tegelijkertijd wordt het steeds moeilijker om aan die vraag tegemoet te komen. De mijnbouwsector heeft steeds meer problemen met het vinden en ontginnen van ertsen, olie wordt schaarser en de hoeveelheid landbouwareaal in de wereld is beperkt en wordt zelfs steeds kleiner.

Volgens analist Johan van den Hooven van Theodoor Gilissen Bankiers zal de kredietcrisis betrekkelijk onopgemerkt aan de grondstoffensector voorbij gaan. De grote vraag uit Azië kan nog wel even doorgaan, gezien de gigantische financiële reserves die daar zijn opgebouwd als gevolg van de export van producten.

Door financiële innovaties wordt de handel in grondstoffen steeds toegankelijker. Technisch gezien wijkt het niet meer af van handel in aandelen of obligaties. Analisten verwachten dan ook dat grondstoffen steeds populairder zullen worden als diversificatie binnen beleggingsportefeuilles.

Natuurlijk geldt niet voor alle grondstoffen dat ze zullen blijven stijgen. Vetisse van JPMorgan: „Toen dit jaar bleek dat de Chinezen een alternatief voor nikkel ontdekt hadden bij de productie van roestvrij staal, stortte de nikkelmarkt in”. Goud blijft aantrekkelijk, verwachten de zakenbanken, al was het maar omdat in India de vraag naar sieraden enorm hard stijgt (en tweederde van de goudvraag komt door sieraden).

De grondstof-beleggingstip voor 2008? Koffie. De mondiale koffiereserves zijn gedaald tot slechts 13 procent van het jaarlijkse verbruik (een record), terwijl de vraag blijft toenemen. Één mislukte oogst en de prijs schiet omhoog, verwachten analisten. Maar zorg dan wel van tevoren voor een voorraadje in de keukenkastjes, want de prijs van koffie in de supermarkt zal net zo hard stijgen.

Beleggen in grondstoffen als remedie kredietcrisis