Banksparen

Je kunt ermee sparen, je mag ermee beleggen, je hypotheek aflossen, je pensioen financieren en je belastingaanslag beïnvloeden. We hebben het over banksparen. Dit nieuwe werkwoord – de term dekt duidelijk niet de lading – betekent dat je, met fiscaal voordeel, spaart of belegt op een geblokkeerde rekening bij een bank. Dat mag vanaf 2008.

Met het geparkeerde geld mag je twee dingen doen, die nu alleen mogen bij verzekeraars. Ten eerste kun je – onder strenge voorwaarden – fiscaal aftrekbaar pensioensparen. Je uitkeringen zijn dan belast, net als bij een pensioenverzekering. Ook mag je maximaal en belastingvrij 145.000 euro (prijspeil 2008) hypotheekaflossing vergaren in een Spaarrekening Eigen Woning (SEW) of een Beleggingsrecht Eigen Woning (BEW).

Dat lijkt op de huidige Kapitaalverzekering Eigen Woning (KEW), maar dan zonder levensverzekering. Want dat is het nieuwe aan banksparen: je krijgt fiscaal voordeel zonder (dure) polis. Geen fratsen, dat scheelt.

De Consumentenbond en de Vereniging Eigen Huis zijn lyrisch over banksparen. Ze hebben een beetje gelijk. Het was natuurlijk knettergek dat verzekeraars het monopolie hadden op het beste verkoopargument: fiscaal voordeel. Dat woord werkt op de consument als een druppel bloed op een witte haai. Het afgelopen decennium vlogen de levenpolissen met miljoenen over de toonbank. Helaas gaat van elke storting zo’n 40 procent op aan premies en kosten, bleek vorig jaar. Daar gaat je hypotheekaflossing of pensioen, tenzij er straks compensatie komt.

Gaat banksparen kosten schelen? Gedetailleerd vergelijken kan nog niet, want de financiële bijsluiters zijn nog in de maak. Wel zal banksparen duurder uitpakken dan zelf sparen of beleggen. Banken krijgen administratieve verplichtingen en moeten belasting op pensioenuitkeringen inhouden. Die rompslomp gaat u geld kosten.

Wees daarnaast beducht voor verborgen kosten. Een BEW of pensioenbelegging kan goedkoop lijken, maar als je geld verplicht moet in beleggingsfondsen met een torenhoge beheervergoeding, dan smelt je voordeel als sneeuw voor de zon.

Ga ook na of je tussentijds (bijna) kosteloos mag overstappen naar een andere bank, bijvoorbeeld omdat die extra rente biedt. Switch zeker niet lukraak van je huidige verzekeringspolis naar banksparen. Dan gaan de nieuwe fiscale regels gelden. Bij polissen van vóór 1992 ga je er dan qua uitkeringsmogelijkheden flink op achteruit.

Banksparen veroordeelt je ook tot een lang en beklemmend huwelijk met de fiscus. Pensioenuitkeringen moeten ingaan tussen je 65ste en 70ste verjaardag en in principe twintig jaar lopen. In vijf jaar uitkeren mag slechts als de jaarlijkse uitkering maximaal 19.761 euro (2008) is. Wil je voor je 65ste geld zien, dan moeten de uitkeringen doorlopen tot je 85ste.

Verder geldt een afkoopverbod (behalve voor zeer kleine bedragen) en moeten de uitkeringen gelijkmatig zijn. Je kunt je kapitaal dus niet leuk verkwisten aan een nieuwe serre of een bootreis naar Antarctica. Koop je ongeoorloofd af dan betaal je inkomstenbelasting over de hele uitkering plus 20 procent revisierente. Maximaal dus 72 procent.

Ga slechts banksparen als het per se moet. Wie gewoon zelf spaart of belegt mist het belastingvoordeel, maar bespaart kosten. Bovendien mag je je geld verbrassen zoals je zelf wil. En daar is geld toch voor bedoeld?