Ze willen me censureren

Hij is het steenrijke boegbeeld van de moderne gangsta rap.

En tevens de meest bekritiseerde zondebok van de hiphop.

‘What’s up…” Het geroezemoes verdwijnt naar de achtergrond; 50 Cent krijgt backstage in Schotland een telefoon tegen zijn oor gedrukt. “Aaaaaaah… de stad der zonden…”, is zijn reactie wanneer hij hoort dat de interviewer hem vanuit Amsterdam belt. De rapper heeft even tijd voordat hij met zijn spierballen zal rollen op een podium in Glasgow. De verbinding komt pas uren na het afgesproken tijdstip tot stand nadat diverse werknemers uit zijn entourage aan de lijn zijn geweest.

Reden om 50 Cent met zoveel moeite aan de lijn te krijgen, is dat in het voorjaar van 2008 de speelfilm Righteous Kill van regisseur Jon Avnet verschijnt. Hierin speelt de rapper naast Al Pacino en Robert De Niro. Voor 50 Cent, die als geen ander het icoon van de gangster wist te verkopen aan het grote publiek middels muziek, computerspellen, films en boeken, was het samenwerken met de twee acteurs een buitenkans. Pacino en De Niro zijn in de hiphopgemeenschap net zulke grote sterren als 50 Cent door hun klassieke gangsterrollen in The Godfather, Goodfellas en Scarface.

De rapper, die zelf grossiert in het grote gebaar – zijn albums en optredens worden gedomineerd door harde pistoolschoten en ontploffingen en zijn favoriete showkostuum is een kogelvrij vest – heeft door het werken met Pacino en De Niro de kracht van het kleine gebaar leren waarderen. „In de rol van gangster overtuigen ze vooral omdat hun maniertjes kloppen. Ze hoeven daar niet eens iets voor te zeggen. Ze kunnen het met één beweging insinueren. ”

Curtis ‘50 Cent’ Jackson III (32) lijkt vooral gecast op zijn uitstraling. Met zijn spierbundels en de ruzies die hij publiekelijk uitvecht met andere ruige hiphopsterren, is hij de belichaming van de bad guy zoals die in de film Scarface (1983) door Al Pacino’s karakter Tony Montana krachtig wordt neergezet: „You need people like me so you can point your fuckin’ fingers and say: ‘That’s the bad guy’…”

50 Cent wil helemaal niet geliefd zijn. Liefde kun je niet op je bankrekening zetten. De rapper vent zijn imago als bad guy uit tot de laatste dollarcent.

En dat imago komt niet uit de lucht vallen. 50 Cent werd opgepakt wegens cocaïnehandel, zijn moeder was een drugsdealer die werd vermoord toen hij acht was en zelf heeft hij negen schotwonden die zijn rauwe straatverleden onderstrepen. Hij vernoemde zich naar de drugshandelaar Kelvin ‘50 Cent’ Martin, die in de jaren ’80 in Brooklyn meer dan dertig moorden pleegde. In de New Yorkse wijk Southside Queens waar 50 Cent opgroeide, waren drugsbaronnen met flitsende kleren en talloze vrouwen een voorbeeld omdat het ze lukte uit een bodemloze put te klimmen.

„Het leven van een gangster heeft raakvlakken met het dagelijkse leven van iedereen”, meent 50 Cent. „Mijn raps helpen mensen te begrijpen waar míjn motivatie vandaan komt. Het maakt niet uit waar je bent opgegroeid; de onderwerpen sluiten aan bij een internationale mentaliteit.”

50 Cent en collegarapper Jay-Z, ook een voormalige drugsdealer, zijn volgens zakenblad Forbes de best verdienende rappers van dit moment; Jay-Z verdiende vorig jaar 34 miljoen dollar, 50 Cent moest het met 2 miljoen dollar minder doen. De twee rappers bouwden hun winstgevend hiphopimperium op basis van een deels geromantiseerde misdaadachtergrond.

Die mythe van de onaantastbare gettoheld is al twintig jaar de belangrijkste goudmijn van de hiphopindustrie. De gangster is vaak een eendimensionaal icoon dat, meestal in de eerste persoon, wordt bewierookt vanwege zijn onverschrokkenheid, materiële succes en loyaliteit.

Toch houdt 50 Cent al sinds zijn eerste promotiebezoek aan Nederland in 2003 vol, dat hij in zijn muziek de gewelddadige realiteit reflecteert. Ook nu weer klaagt hij dat „ze me proberen te stoppen omdat ze bang zijn dat het geweld toeneemt… Maar mijn muziek is een spiegel van het echte leven.” ‘Ze’, dat zijn mensen die het voor het zeggen hebben in de entertainmentindustrie. „Ze willen me censureren; ik heb van het nummer I’ll Still Kill met Akon de versie I Still Will moeten maken omdat het anders niet gedraaid zou worden…” Ook 50 Cents derde album Curtis werd gecensureerd. Op last van zijn platenmaatschappij zijn in Man Down zinnen weggedraaid waarin 50 Cent rapt over geweld tegen agenten.

De censuur bevestigt zijn reputatie als hiphops favoriete zondebok, ook al is hij niet de enige die rapt over geweld en criminaliteit. 50 Cent ziet zijn muziek zelf als ‘entertainment voor volwassenen’; het audio-equivalent van een bombastische gangsterfilm. „Hoeveel mensen heeft Schwarzenegger wel niet vermoord in zijn films?”

Net als veel andere rappers die ook als acteur actief zijn, stoort hij zich aan de wijze waarop zijn muziek en clips door critici worden afgerekend op facetten die bij speelfilms als normaal worden beschouwd. 50 Cent benadrukt liever zijn eigen kunstenaarschap. Niet ten onrechte. Hij is nu eenmaal een ijzersterke rapper met een waanzinnig oor voor melodielijnen en refreinen waarin hij met een ironische lach de wereld uitdaagt.

Maar daar gaat het in de bladen eigenlijk nooit over. Hoe succesvol hij ook is, 50 Cent blijft ook één van de meest gehate rappers wereldwijd. „Dat komt omdat ik authentieker ben. Ik heb dat andere leven gelééfd voordat ik de muziek in ging.”

Dan wil de rapper nog wat vertellen over de producties op het treffend getitelde album Shoot To Kill van zijn rapgroep G-Unit, dat in het voorjaar van 2008 moet verschijnen. Maar midden in een zin wordt hij afgekapt en komt er een medewerker aan de lijn: „Ze verwachten hem nú op het podium, hij had er eigenlijk al moeten staan.” De ontploffingen worden gestart. Vanavond zijn de Schotten aan de beurt om met een boze blik en hun middelvingers in de lucht ‘hi’ tegen de bad guy te mogen zeggen.

Righteous Kill met Al Pacino, Robert De Niro en 50 Cent verschijnt in het voorjaar van 2008.