Limburgse ICT-baas blijkt spywarekoning

Telecomtoezichthouder Opta gaf 1 miljoen euro boete aan twee Nederlandse verspreiders van spyware. Voor het eerst wordt het infecteren van pc’s met malafide software beboet.

Het infecteren van een computer met malafide software is lucratief. Arjan de Raaf en Peter Emonds besmetten onder de naam Dollarrevenue 22 miljoen computers wereldwijd met deze zogeheten spyware en adware. Volgens telecomtoezichthouder Opta maakten ze daar 1.140.174 euro winst mee. Daarvan kunnen ze 1 miljoen nu weer inleveren.

Deze week gaf de Opta Emonds en zijn bedrijf ECS International 400.000 euro boete. De Raaf, directeur van Worldtostart en Media Highway International, moet twee maal 300.000 euro boete betalen. Hoewel de Opta hun namen officieel niet bekendmaakte, valt uit het boeterapport af te leiden dat Emonds de eindverantwoordelijkheid droeg en De Raaf de dagelijkse leiding had. De Raaf – die brieven ondertekende onder pseudoniem Mike Friedman – haalde het leeuwendeel van de winsten binnen, een reden voor de Opta om hem hoger te beboeten.

Het is de eerste keer dat de Opta boetes uitdeelt voor het verspreiden van malafide software. Het aanpakken hiervan was een van de prioriteiten voor 2007. Volgens onderzoek van computerbeveiligingsbedrijf Webroot wordt alleen vanuit de Verenigde Staten en China meer spyware verspreid dan vanuit Nederland. Dollarrevenue stond in de top-10 van grootste spywareverspreiders ter wereld.

Opta heeft met de hoogte van de straf de ernst van het delict willen illustreren. Dat de twee overtreders nog ruim 140.000 euro aan de praktijken overhouden, maakt daarvoor niet uit. „We proberen ze niet de hele winst af te pakken. Het is geen pluk-ze-wetgeving”, zegt een woordvoerder.

Door de software van Dollarrevenue kregen kwaadwillenden toegang tot gegevens van internetgebruikers (spyware) en konden zij ongewenste reclame verspreiden (adware). In totaal zijn volgens de Opta meer dan 450 miljoen bestanden terechtgekomen op 22 miljoen computers, waarvan 1 à 2 procent in Nederland. Internetters dachten dat ze een onschuldig bestand downloadden, zoals een nietsverhullend filmpje van tennisster Anna Kournikova. Zo haalden ze het malafide programma binnen. De gebruiker kreeg vervolgens allerlei ongevraagde pop-ups en andere reclames te zien, bijvoorbeeld van porno- of goksites. „Voor een leek was het onmogelijk de software van Dollarrevenue te verwijderen”, zegt de woordvoerder van de Opta.

Emonds is hoofd van de ICT-afdeling van TV Limburg. Zijn bedrijf ECS International staat ingeschreven op hetzelfde adres in Sittard als het regionale tv-station. De directeur van TV Limburg, Servé Kuijer, spreekt van „een serieuze zaak”. „Het was een grote verrassing voor ons. De heer Emonds is niet alleen bij ons in dienst als hoofd ICT, we maken ook gebruik van de diensten van zijn adviesbureau ECS International. We hebben acuut het zakelijke contact met ECS International verbroken. We onderzoeken de zaak nu en beraden ons over zijn positie.”

De Raaf ontkende gisteren nog iets met deze zaak te maken te hebben. „Ik ken Emonds, maar van een boete weet ik niets.” Die uitspraak verhoudt zich slecht tot wat op de website van de Opta staat. Daar is te vinden dat De Raaf en Emonds op 23 november bezwaar hebben aangetekend tegen publicatie van het boetebesluit van de Opta. Na een treffen bij de voorzieningenrechter bereikte de Opta een schikking hierover, waarbij de toezichthouder beloofde alleen de naam Dollarrevenue te publiceren. De Raaf, die eerder in opspraak raakte met zijn bedrijf Realtracker, was vandaag niet bereikbaar.

Een paar weken geleden werd in deze zaak, na informatie van de Opta, een 18-jarige man aangehouden in het Nieuw-Zeelandse Hamilton. Volgens de nationale manager van het Police Electronic Crimes Lab, stond de tiener – met de cyber-bijnaam Akill – aan het hoofd van een internationaal netwerk van computers die wereldwijd pc’s besmetten met malicieuze software. Hij stond op de loonlijst van Dollarrevenue.

Lees het boeterapport van de Opta via nrc.nl/economie