Kater op de geldmarkten houdt aan

De geldverkoop net vóór de Kerst van de centrale banken lijkt zijn doel te hebben bereikt. Na veilingen van de Europese Centrale Bank (ECB), de Federal Reserve (Fed, het federale stelsel van Amerikaanse centrale banken) en de Bank of England (BoE) lijken de banken de kortetermijnfinanciering binnen te hebben die zij nodig hadden om hun balansen aan het einde van het jaar gezond te houden.

Het grootste aanbod bestond uit een bedrag van 350 miljard euro aan goedkope ultrakortlopende leningen van de ECB, maar een in een nieuwe vorm gegoten veiling van de Fed voegde daar deze week nog eens 40 miljard dollar (27,8 miljard euro) aan toe, en ook de BoE deed een duit in het zakje met een veiling van kortlopende leningen ter waarde van 10 miljard pond (13,8 miljard euro).

De resultaten waren niet spectaculair. De rente op kortlopende interbancaire kredieten blijft ruim boven het niveau van vóór de kredietcrisis. Maar aan de stijging lijkt wel een einde te zijn gekomen, en voor sommige looptijden is de rente zelfs enigszins gedaald. De kosten van een lening met een looptijd van twee weken zijn in de eurozone – waar de interventie het grootst was – bijvoorbeeld met zo’n 35 basispunten afgenomen.

Dankzij deze veilingen worden de centrale banken en hun klanten niet geconfronteerd met een kerstcrisis, maar toch zullen juichkreten waarschijnlijk grotendeels achterwege blijven.

Want om te beginnen zijn de geldmarkten nog steeds bepaald niet gezond. Het verschil tussen de rentes op risicovrije en interbancaire leningen blijft nog steeds bijna tweemaal zo hoog als wenselijk wordt geacht. Het lijkt erop dat veel banken dringend behoefte blijven houden aan kortetermijnfinanciering, vooral omdat het gebrek aan kredietfaciliteiten buiten de banken betekent dat er een groot beroep wordt gedaan op de banken om de opbrengst van leningen waarvan de vervaldatum is verlopen ter beschikking te stellen.

De centrale banken kunnen helpen door tijdelijk de ergste gaten te dichten. Maar ze kunnen niet voorkomen dat de banken geld verliezen op hun krediet- en handelsactiviteiten. Die verliezen blijven maar komen. Het jongste slechte nieuws is de afwaardering door S&P van kredietbeoordelaar ACA naar de ‘junkstatus’ (de laagste kredietwaardigheidsstatus met het grootste risico), waardoor de banken naar verwachting miljarden dollars zullen verliezen. Zelfs als de Amerikaanse economie in 2008 geen scherpe groeivertraging ondergaat, zullen de kredietverleners waarschijnlijk toch worden geconfronteerd met nog meer met de huizenmarkt samenhangende problemen, plus problemen op het gebied van de consumentenkredieten en bedrijfsfaillisementen.

Na een feestje heb je meestal slechts een dag last van een kater. Maar de huidige pijn op de geldmarkten volgt na een liquiditeitsfeestje dat tien jaar heeft geduurd. Na een kortstondige verlichting aan het eind van het jaar kon deze kater nog wel eens maanden of zelfs jaren blijven doorzeuren.

Edward Hadas

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaar uit Londen: www.breakingviews.com.