Een toneelstuk van negen uur. Negen uur? Ja echt

De voorstelling Odysseus gaat aanstaande zondag in première.

Op 20 augustus dit jaar begonnen elf acteurs te repeteren aan vijftig rollen.

Komende zondag om half twee ’s middags gaan driehonderd mensen kijken naar een theatervoorstelling die pas om half elf ’s avonds is afgelopen. En om het nog gekker te maken: het scenario van de voorstelling is al bijna drieduizend jaar oud. Toch zijn de komende weken praktisch alle voorstellingen uitverkocht en moeten de elf acteurs flink doorwerken: twee dagen spelen, een dag rust, een dag spelen, een dag rust, een dag spelen, een dag rust en dan weer twee dagen spelen. Tot juni.

Het gaat hier om de marathonvoorstelling Odysseus van De Appel, een toneelgroep met een eigen theater midden in Scheveningen. De voorstelling, die halverwege onderbroken wordt zodat het publiek aan grote tafels kan dineren, draait rond Odysseus, de mythische held over wie Homerus, een Griekse dichter, schreef in zijn Ilias, en aan wie hij het epos Odyssee wijdde. Odysseus wint de oorlog tegen de Trojanen (dat duurt tien jaar) en gaat dan zwerven (ook tien jaar). Hij ontmoet een mensetende cycloop, Lotuseters, de tovenares Circe, de Sirenen en de zeemonsters Skylla en Charybdis, alvorens terug te keren op Ithaka, alwaar zijn vrouw al die tijd, terwijl ze belaagd werd door vrijers, op hem heeft gewacht. Dit schreef Homerus rond 800 voor Christus op.

Maar bij De Appel was niemand bang dat de voorstelling geen publiek zou trekken. Bang, dat waren ze vier jaar geleden, toen ze voor het eerst een Grieks epos in een marathonvoorstelling op het toneel brachten. Na zes maanden repeteren, een periode waarin De Appel geen enkele andere voorstelling kon geven, ging een voorstelling in première rond de mythische figuur Tantalus. Duur: elf uur. Regisseur Aus Greidanus en de zijnen stonden doodsangsten uit – zou het publiek het aankunnen? De productie werd een hit. De speelperiode werd tot tweemaal toe verlengd en uiteindelijk bezochten 30.000 mensen de 82 voorstellingen.

En dus zei Greidanus aan het eind van de laatste voorstelling van Tantalus tegen het publiek: „Odysseus leent zich misschien ook wel voor een voorstelling.” Hij kreeg een enthousiast applaus en de rest is geschiedenis. Odysseus gaat in totaal 1,2 miljoen euro kosten. Daarvoor worden zeventig voorstellingen gespeeld, maar wordt ook het decor betaald, de techniek, de kostuums. Een kaartje kost, met eten en zonder korting, zeventig euro. Per uur gerekend is Odysseus ongeveer even duur als een bezoek aan de bioscoop. Er werken vijftig mensen mee, van acteurs tot caissières. Tot juni 2008 wordt de voorstelling zeventig keer gespeeld.

Sinds eind augustus dit jaar gingen toneelrecensent Kester Freriks en fotograaf Leo van Velzen iedere week langs bij De Appel. Op die manier ontstond een uniek beeld van de totstandkoming van de marathonvoorstelling. Hiernaast publiceert nrc.next aan de vooravond van de première aantekeningen uit het Odysseus-dagboek van Kester Freriks.

‘Odysseus’ door Toneelgroep De Appel gaat komende zondag in première in het Appeltheater, Duinstraat, Den Haag. Aanvang: 13.30 uur (tot ongeveer 22:30 uur). T/m 1/6. Inl.: www.toneelgroepdeappel.nl; 070-3502200.

Rectificatie / Gerectificeerd

Foute fotobijschriften

De fotobijschriften bij het stuk Een toneelstuk van negen uur. Negen uur? Ja echt (vrijdag 21 december, pagina 26 en 27) over het toneelstuk Odysseus van De Appel kloppen niet. Bij de grote foto mist de naam van regisseur Aus Greidanus, die in het midden zit. Het bijschrift rechtsboven had het bijschrift moeten zijn: Aus Greidanus, David Geysen en Sacha Bulthuis. Het bijschrift van de middelste foto rechts had moeten zijn: Aus Greidanus, Hubert Fermnin en Hugo Maerten. Het bijschrift van de foto rechtsonderaan klopte wel.