AZ kansloos tegen reserves Everton

AZ verliest in Alkmaar met 3-2 van Everton en raakt een Europees record kwijt.

Erger is dat de club uit het UEFA-Cuptoernooi wordt gestoten.

In één seizoenshelft werd AZ van een kampioenskandidaat in Nederland de nummer tien van de eredivisie. Het gebrek aan stootkracht maakte dat de ploeg uit Alkmaar zich gisteravond ook niet plaatste voor de knock-outfase van het UEFA-Cuptoernooi, iets wat de drie voorgaande seizoenen wel lukte. AZ verloor op eigen veld de laatste groepswedstrijd met 3-2 van het geplaatste Everton: de eerste Europese thuisnederlaag in de clubgeschiedenis.

AZ zou bij een overwinning verzekerd zijn geweest van plaatsing voor de derde ronde van het UEFA-Cuptoernooi, waarnaar ook PSV werd verwezen door de uitschakeling in de Champions League. Maar door de nederlaag was de ploeg uit Alkmaar afhankelijk van het resultaat van FC Nürnberg, dat gisteravond met 3-1 won van het uitgeschakelde Larissa en zich kwalificeerde. Het al uitgespeelde Zenit Sint Petersburg van trainer Dick Advocaat ‘overwintert’ ook in Europa.

Manager David Moyes van Everton had besloten zich te richten op de competitiewedstrijd van aanstaande zaterdag tegen Manchester United. Hij had basisspelers Tim Howard, Joseph Yobo, Mikel Arteta, Tim Cahill en Ayegbeni Yakubu in Liverpool gelaten. Phil Neville, Nuno Valente, Leon Osman en oud-Ajacied en -Oranje-international Andy van der Meyde konden gisteravond door blessures niet spelen voor de huidige nummer zes van Engeland.

Van Gaal kon in zijn eigen basiselftal weer beschikken over Moussa Dembélé. De Belgische aanvaller bleek voldoende hersteld van buik- en liesklachten. Nederlands jeugdinternational Ruud Vormer kreeg als controlerende middenvelder de voorkeur boven basisspeler Kemy Agustien. „Ik denk dat Kemy rust nodig heeft. En Ruud heeft het heel goed gedaan”, zei de trainer.

Maar waar Van Gaal AZ vooraf had beschreven als de ploeg die van de twee de meest aanvallende bedoelingen zou hebben, kwam de thuisploeg in de tweede minuut op achterstand. David Mendes de Silva verzuimde de bal na een ingooi van Everton gelijk uit het strafschopgebied te schieten, waarna spits Andrew Johnson met zijn schot door de benen van Grétar Steinsson doelman Boy Waterman verraste.

Ook in het vervolg leek de B-keus van David Moyes niet van plan het initiatief aan AZ te laten. Naast Johnson dwongen ook middenvelders Thomas Gravesen en James McFadden de verdedigers van de ploeg uit Alkmaar tot haastige uithalen naar voren. Na een kwartier kwam AZ onverwacht – getuige ook het juichen van Van Gaal – op gelijke hoogte door een doelpunt van Graziano Pellè. Steinsson bereikte de Italiaanse spits na een slim overstapje van Simon Cziommer, waarna Pellè de bal behendig in de hoek mikte.

AZ leek zich over de schrik van de snelle achterstand heen te zetten. De ploeg van Van Gaal domineerde in het middenstuk van de eerste helft, maar kwam vlak voor rust toch weer op achterstand door herhaaldelijk weifelend ingrijpen. Johnson zag zijn inzet uit een corner gesmoord, maar bracht de bal opnieuw voor het doel. Daar zag Phil Jagielka zijn eerste inzet gekeerd door Waterman, maar de Engelsman kopte vervolgens raak.

Na de onderbreking vertoonde AZ het verzorgde positiespel waarmee het Europese subtoppers het vuur aan de schenen legde. Maar tekenend voor het verschil met de ploeg van vorige seizoenen was dat de beste kansen voor Everton waren. Voorin slaagde AZ maar niet een uitgespeelde kans te krijgen. De gelijkmaker, een kopbal van Kew Jaliens, kwam dan ook een ‘dood’ spelmoment: een corner van invaller Julien Jenner.

Met de voorsprong van Nürnberg tegen Larissa in het achterhoofd en het ‘alles of niets’ waarmee het Alkmaarse publiek de ploeg begeleidde, gaf AZ de laatste twintig minuten nog vol gas. Everton wankelde een aantal keer maar besliste het duel via de tiener James Vaughan, nadat AZ-aanvallers vooral ballen zonder overtuiging hadden ingeschoten.

„Zij hebben vijf keer op goal geschoten en hebben drie doelpunten gemaakt”, zei Van Gaal na afloop voor de televisiecamera. „Verleden jaar beleefden we een topjaar. We leefden toen boven onze stand, nu leven we onder onze stand.”

Bekijk UEFA-Cupuitslagen opwww.uefa.com