’t Vriest en dooit tegelijk in 2008

Het voorspellen van de economie aan de vooravond van een nieuw jaar was altijd al een ondankbare taak, maar er zitten jaren tussen dat het extra moeilijk is.

Eind 1997 was zo’n tijd, toen tussen Kerst en Oudjaar de Aziëcrisis zo acuut werd dat Zuid-Korea halsoverkop met noodkredieten over het jaareind moest worden begeleid. Zou de crisis zich uitbreiden en ook het Westen met zich meeslepen? Dat viel achteraf erg mee. De financiële markten zouden in de herfst van 1998 wel te kampen krijgen met het failliet van Rusland en de teloorgang van het hedgefonds Long Term Capital Management, maar in de macro-economie viel de schok voor het Westen mee.

Eind 2000 bleken de scenario’s voor 2001 buitengewoon lastig te maken. De aandelenkoersen daalden na het spatten van de internetzeepbel, maar hoe ver ze zouden dalen, en hoe erg het bijbehorende vermogenseffect op de economie zou worden, was lastig te voorzien. Het bleek uiteindelijk vrij erg te zijn voor beleggers, maar een recessie werd in de meeste industrielanden ontlopen.

Aan de vooravond van 2008 kampen analisten met een wijd veld van mogelijkheden voor het komende jaar. De oplopende prijzen van energie en voeding kunnen intussen zorgen voor het stijgen van de inflatie, maar aan de ‘kerninflatie’ is nog weinig te zien. En de kredietcrisis doemt als een naderend onweer op aan de horizon, maar afgezien van het verslechteren van allerlei vertrouwensindicatoren is er in de praktijk nog weinig van te merken. Consumenten blijven gewoon doorgaan met het uitgeven van geld, en in de Verenigde Staten en Europa merkt de detailhandel niet veel van de volgens opiniepeilingen betrachte terughoudendheid.

Een vertraging van de economie werd al voor het derde kwartaal van dit jaar gevreesd, maar in plaats daarvan bleek dat overal in het Westen een van de beste sinds jaren. Vanmorgen stelde het Centraal Bureau voor de Statistiek de Nederlandse groei over het derde kwartaal naar boven bij tot maar liefst 4,2 procent.

Dat maakt scenario’s voor 2008 lastig. Zakenbank Schroders kwam vanmorgen met drie versies van 2008. Eén centrale versie, een ‘kredietkrimpversie’ en een ‘stagflatieversie’ waarin lagere economische groei en oplopende inflatie samengaan. De gemiddelde economische groei van de grote industrielanden voor 2008 varieert in de prognoses tussen 2,9 procent en 1,2 procent. De inflatieverwachting loopt uiteen van 3,8 procent tot 1,5 procent. Zo’n scenarioanalyse is de meest oprechte voorstelling van zaken. Maar hij geeft, vlak voor 2008, wel aan dat voorspellingen voor het komende jaren vrijwel betekenisloos zijn.

Maarten Schinkel