Leidersrol bij reductie CO2 valt Unie zwaar

De Europese Commissie wil strenge milieunormen voor autofabrikanten. Dit stuit op Duits verzet. „Ik geloof dat hier industriepolitiek ten koste van Duitsland wordt bedreven.”

Consumenten gaan straks meer betalen voor een nieuwe auto. Dat erkende de Griekse eurocommissaris Stavros Dimas (Milieu) gisteren bij de presentatie van een langverwacht plan om fabrikanten te dwingen schonere auto’s te maken. De Europese Commissie heeft berekend dat de prijs van een auto daardoor stijgt met gemiddeld 1300 euro. Maar volgens Dimas bespaart de consument ná de aanschaf meer, omdat zijn nieuwe auto zuiniger rijdt.

In het voorstel van de Commissie mogen nieuwe auto’s gemiddeld nog 130 gram CO2 per kilometer uitstoten. Aanvullende maatregelen – zoals schonere brandstoffen – moeten zorgen voor een verdere reductie tot 120 gram. Nu is de uitstoot gemiddeld ongeveer 160 gram.

Het plan is een belangrijke test voor het groene imago van de EU. De Europese Unie wil graag de wereld leiden in de strijd tegen klimaatverandering. In maart van dit jaar spraken EU-leiders daartoe een aantal ambitieuze doelstellingen af. In 2020 willen ze de uitstoot van CO2 in de EU hebben teruggedrongen met 20 procent ten opzichte van 1990.

De tijd van praten over doelstellingen is voorbij, in Europa. De Europese Commissie, het dagelijkse bestuur van de EU, werkt aan plannen om er voor te zorgen dat de doelen ook daadwerkelijk worden gehaald – in januari volgen meer voorstellen. Nu het concreet wordt, begint de politieke strijd pas goed. De Duitse bondskanselier Angela Merkel, in maart een van de pleitbezorgers van een ambitieus klimaatbeleid, had gisteren geen goed woord over voor het plan van Dimas. „Ik geloof dat hier industriepolitiek ten koste van Duitsland wordt bedreven”, zei ze. „Wij zijn niet tevreden.”

Volgens Dimas zijn dwingende maatregelen noodzakelijk omdat autofabrikanten er de afgelopen jaren niet in zijn geslaagd vrijwillig gemaakte afspraken na te leven. Het wegtransport is de na de de energiesector de belangrijkste bron van CO2 in de EU. Het is bovendien een sector die groeit. Tussen 1990 en 2004 nam de CO2-uitstoot door wegverkeer toe met 26 procent.

De norm van 130 gram CO2 per kilometer is een gemiddelde. De Commissie heeft een ingewikkelde formule bedacht waardoor zwaardere auto’s gemiddeld meer mogen uitstoten. Wel zullen fabrikanten van zwaardere auto’s naar verhouding een grotere inspanning moeten leveren om de Europese norm te halen. Bedrijven die de norm niet halen, moeten vanaf 2012 boetes betalen. Ze mogen ook gaan ‘poolen’ met bedrijven die er wel in slagen de norm te halen. Hoe dat precies moet, schrijft de Commissie niet voor. Maar het ligt voor de hand dat de ‘vieze’ fabrikant gaat betalen aan de ‘schone’.

Uit cijfers die de Europese Commissie gisteren presenteerde blijkt dat de Europese bedrijven die het meeste werk te verrichten hebben Duits zijn: Porsche, DaimlerChrysler en BMW. Twee Franse bedrijven hoeven het minst te doen: PSA Peugeot-Citroen en Renault. De Duitse minister van Milieu, Sigmar Gabriel, ging in zijn kritiek nog een stap verder dan bondskanselier Merkel. Dit plan zou volgens hem helemaal niet draaien om milieubescherming, maar om „een concurrentieoorlog tussen de Duitse, de Franse en de Italiaanse auto-industrie”.

Naar verluidt is er ook binnen de Europese Commissie stevig gedebatteerd over de plannen. De Duitse eurocommissaris Günter Verheugen (Industriebeleid) uitte eerder al kritiek op het idee van bindende normen. Formeel werken eurocommissarissen voor ‘Europa’. Maar in de praktijk werpen ze zich soms op als behartigers van nationale belangen.

Vooraf was aangekondigd dat eurocommissaris Verheugen het plan samen met zijn collega Dimas zou presenteren. Het was daarom opmerkelijk dat de Duitser ontbrak op de persconferentie. Het voedde speculaties dat het ging om een boycot van Verheugen. Tegenover het Duitse persbureau DPA verklaarde hij gisteren kortaf: „Het doel, om de uitstoot van CO2 te reduceren tot 120 gram, ondersteun ik volledig.”