Inktzwarte humor en lekkere acties

Moordwijven is een zogenaamde lach-of-ik-schietfilm.

Geestig en goed gemaakt, met op het eind een paar spectaculaire actiescènes.

Dick Maas heeft de laatste jaren wel wat anders aan zijn hoofd gehad dan speelfilms maken. Het productiebedrijf dat hij mede had opgericht, First Floor Features, ging in 2004 met veel schulden en geraas failliet door mismanagement van zijn oude compagnon Laurens Geels. De nasleep daarvan duurt nog altijd voort, waarbij Maas, vooralsnog tevergeefs, probeert rechten terug te krijgen op zijn films en zijn tv-series. Het is meer dan zes jaar geleden dat hij zijn laatste speelfilm maakte, Down, en dat was een nog grotere teleurstelling aan de kassa dan de voorganger Do Not Disturb. Het werd kortom tijd voor een echte comeback voor de man die de Nederlandse box-office in de jaren 80 en 90 beheerste met hits als De Lift, Amsterdamned en drie Flodder-films.

En daar is dan deze week Moordwijven. Een echte Dick Maas. Snel, goed gedraaid, met lekkere actiescènes en inktzwarte humor. Niet dat iedereen er zo over denkt. De film, die De Botox-Methode heette tot de fabrikant van de spierverslapper daar bezwaar tegen maakte, is drie keer afgewezen door het Filmfonds. Daar zie je weer aan hoe moeizaam het is dat met geld van de cultuurbegroting ook de publieksfilms moeten worden gesteund.

Dick Maas kreeg ondanks zijn succesvolle verleden pas na een beroepsprocedure subsidie van het Filmfonds en nu moeten de kassa’s van 86 bioscopen bewijzen dat hij gelijk heeft en de overheidsinstantie niet.

Als Moordwijven het redt, is het nog maar de vraag of-ie net zo’n overrompelend succes zal worden als Flodder. Deze nieuwe film is niet zo onweerstaanbaar. Flodder was brutaler, ontregelend. Dit is meer de veilige humor van Youp van ’t Hek of Jort Kelder: nieuw-rijke eikels uitlachen. Maar dan wel gecombineerd met de strip-achtige moordlust van Flodder of Schatjes, die andere succesformule uit de jaren tachtig.

Moordwijven volgt drie steenrijke echtparen en dan vooral de verveelde en al wat oudere vrouwen, Kitty, Estelle en Nicolette. Ze wonen in het Gooi, zonnebaden af en toe op een jacht op het IJsselmeer, praten over Kerst in Rio en boodschappen in Zwitserland. Ze vechten om die allerlaatste designtas en proberen elkaars personeel af te pikken, zeker als dat gebeeldhouwde mannen zijn. Het leed van de wereld is een onuitputtelijke bron van snoeiharde grappen over magere Afrikanen of dreigende milieurampen. Deze vrouwen leven alleen voor zichzelf en meer in het bijzonder voor hun uiterlijk. Want ze zijn al op leeftijd en de allergrootste zorg is dat hun echtgenoten ze zullen inruilen voor een jonger exemplaar. Ze hebben daarom gezicht en lijf al flink laten verbouwen, vooral door dr. Bilderberg, een klein maar fijn rolletje voor Pierre Bokma.

Kitty (Bracha van Doesburgh) krijgt het gevoel dat haar Evert-Jan (Hans Kesting) een affaire heeft. Hij is een eersteklas lullo, van wie het ons zeker niet zou verbazen als hij zijn vrouw bedroog. Als de dames gedrieën genoeg bevestiging van hun vermoedens hebben gekregen, willen ze Evert-Jan uit de weg ruimen. Nadat de imposante neger die Estelle als poolboy uit een asielzoekerscentrum heeft gehaald, vrijwel onder hun ogen is verdronken en daarmee als potentiële hitman is afgevallen, rijden de dames in de roze Hummer van Kitty de Amsterdamse Wallen op om een huurmoordenaar te zoeken. ,,Pas op, je lak’’, waarschuwen de vriendinnen als Kitty met haar asobak de geparkeerde auto’s schuurt. Het zijn fijne grappen, die de hand van Dick Maas als scenarist verraden. Maar het zijn ook wel heel véél fijne grappen. Actiegrappen, gesproken grappen, uitgestelde grappen – Maas maakt ze allemaal en goed. Zijn drie actrices, naast Van Doesburgh Sanne Wallis de Vries en Hadewych Minis, kunnen grappen en tempo allemaal aan.

Maar het betekent wel dat Moordwijven een lach-of-ik-schietfilm is geworden. Geestig, goed gemaakt, met op het eind een paar spectaculaire actiescènes die alleen hij en Paul Verhoeven in Nederlandse films weten te krijgen. Maar als Maas ernst had willen maken met het sociaal commentaar dat wel degelijk in de film besloten zit, had hij beter moeten doseren.

Moordwijven

Regie: Dick Maas. Met: Bracha van Doesburgh, Hadewych Minis, Sanne Wallis de Vries, Hans Kesting, Kees Boot. In: 86 bioscopen.