Fed moet crisis actiever bestrijden

Van Merrill Lynch tot Citigroup en nu Morgan Stanley zijn Amerikaanse zakenbanken telkens weer verrast door groter dan verwachte, met de crisis op de hypotheekmarkten samenhangende afschrijvingen.

De angst van de banken voor het in gebreke blijven van de tegenpartij heeft ertoe geleid dat de markt voor interbancaire leningen is vastgelopen. Daarom is het begrijpelijk dat de banken vochten om de 20 miljard dollar (13,9 miljard euro) aan kortlopende leningen die zojuist door de Federal Reserve (de Fed, het federale stelsel van Amerikaanse centrale banken) zijn geveild.

Dit ondanks het feit dat de leningen niet goedkoop waren. Ze kostten slechts 10 basispunten minder dan het hoge ‘kortingstarief’ voor noodkredieten van de Fed – waarvoor dezelfde eisen voor het onderpand gelden – en 28 basispunten minder dan het maandelijkse Libor-tarief, dat de banken elkaar opleggen voor onderlinge leningen.

Gezien de zorgen onder de banken over de solvabiliteit van de tegenpartij, is het zinvoller om op zoek te gaan naar kredieten via een anonieme veiling dan via het stigmatiserende discount window waarlangs de noodkredieten van de Fed worden verstrekt. Het gebruikmaken van dat discount window duidt op hoge nood, en dat is het laatste wat een bank op dit moment wil laten blijken, om de toegang tot de kapitaalmarkten niet in gevaar te brengen.

Maar het feit dat 93 banken voor een totaal van 62 miljard dollar aan biedingen hebben gedaan, zal niet echt helpen om de gemoederen te bedaren. Sommige banken hebben waarschijnlijk een laag bod uitgebracht, in een weinig kansrijke poging om aan goedkope financiering te komen. Maar uit de veilingresultaten blijkt dat de markt heel krap blijft.

De Fed zou meer kunnen doen om de banken te hulp te schieten, door zijn zieltogende discount window anders in te richten. Het gebruik ervan zou, althans tijdelijk, anoniem gemaakt kunnen worden voor de buitenwereld. De Fed zou misbruik uiteraard moeten zien te voorkomen – door bijvoorbeeld de eisen aan het onderpand te verscherpen of desnoods het rentetarief te verhogen, dat nu 0,5 procentpunt hoger is dan de zogenoemde Fed funds rate (het tarief dat de Fed de aangesloten banken normaliter in rekening brengt).

Ad-hocmaatregelen zoals veilingen kunnen uitkomst brengen. Maar het grotendeels ongebruikt laten van een van de twee voornaamste beleidsinstrumenten die de Fed ter beschikking staan om een liquiditeitscrisis het hoofd te bieden, is weinig zinvol.

Dwight Cass