Wat is correct, ‘Holland’ of toch ‘The Netherlands’?

Op werkreizen in het buitenland zegt Lisa Hartog uit Den Haag altijd dat ze uit The Netherlands komt. Holland zou ook kunnen, maar dat is slechts een deel van Nederland, vindt ze. Wat is juist?

„In het buitenland word ik ook wel eens als Hollander aangesproken,” zegt woordvoerder Rob Dekker van Buitenlandse Zaken, „maar hier spreken we over The Kingdom of the Netherlands, of The Netherlands. De ambassades doen hetzelfde, die noemen zich officieel Royal Embassy of the Netherlands, hoewel de term Royal Dutch Embassy ook voorkomt. Dat zorgt dan weer voor verwarring met Duitsland.”

Het ‘officieuze’ Holland is over de grens wel ingeburgerd. Daarmee prijst Nederland zich al jaren aan als „toeristisch product”, zegt Leonie Scholten van het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen. „Nederland is in onze ogen eerder een economische entiteit, een term voor zakenmissies.” En dan zijn er nog de Low Countries, de laat-middeleeuwse voorloper van de Benelux als aanduiding voor Nederland.

Waarom Holland een synoniem is van Nederland is algemeen bekend. „Holland was zowel economisch als cultureel de belangrijkste provincie van de Noordelijke Nederlanden in de zeventiende eeuw”, zegt professor Henk van Nierop van het Amsterdams Centrum voor de Studie van de Gouden Eeuw. „Zo ging de naam van de provincie dienen voor het hele land.”

In de loop van de zestiende en zeventiende eeuw kreeg Holland verschillende betekenissen toegekend. Dat wijst er op dat het gewest zich belangrijker probeerde te maken door een rijk verleden te creëren, vertelt Nicoline van der Sijs, co-auteur van het Etymologisch woordenboek van het Nederlands.

Van der Sijs: „Zo zou Holland verwijzen naar holt-land, een bosrijk gebied bij Haarlem, of hol-land, naar de vorm van het landschap. Andere bronnen zeggen dat de naam van hooi-land komt, of van de Noormannen die keken naar de reactie van de plaatselijke bevolking op hun invallen: ze holden weg.”

Sofie Vanlommel