Horsmakreel op menu in plaats van haring

De EU heeft de visquota voor 2008 vastgesteld. Vissers zijn opgelucht dat er weinig verrassingen zijn. De milieubeweging is teleurgesteld: adviezen van wetenschappers zijn niet opgevolgd.

Na 21 uur onderhandelen bereikten de Europese visserijministers vanmorgen om 7 uur overeenstemming over de visquota voor 2008. De quota voor haring en tong worden fors verlaagd, maar de visserijsector is toch „opgelucht”. De milieulobby daarentegen is „gefrustreerd” omdat wetenschappelijke adviezen weer niet zijn opgevolgd.

De Nederlandse vissers waren „hartstikke nerveus”, in de woorden van Ben Daalder, voorzitter van de Federatie van Visserijverenigingen, over een voorgestelde reductie van het aantal dagen dat ze op zee mogen zijn. Maar minister Verburg „heeft mooi haar poot stijf gehouden”, concludeert Daalder na afloop van de onderhandelingen in Brussel.

Vissers zijn niet alleen gelimiteerd in de hoeveelheid vis die ze vangen, maar ook in het aantal dagen dat ze de zee op mogen. Als het aantal dagen beperkt is blijven vissers voor de kust waar ze juist de jonge vis vangen die zou moeten overleven om visbestanden op niveau te houden. In het akkoord is wel een reductie van de zogeheten zeedagen opgenomen, maar met een garantie dat er meer dagen beschikbaar zijn als vissers niet genoeg tijd hebben.

„We hebben ingezet op duurzame visserij”, zegt minister Verburg (LNV, CDA) na afloop van de onderhandelingen. Concreet voorbeeld hiervan is dat vissers worden beloond voor maatregelen tegen ongewenste bijvangst, die vaak dood weer overboord wordt gegooid.

Ongewenste bijvangst is een doorn in het oog van de milieubeweging. De maatregel ertegen is dan ook een van de weinige lichtpunten in het akkoord, stelt Carel Drijver van het Wereldnatuurfonds (WNF). De bijvangst ontstaat doordat Nederlandse kotters met sleepnetten werken om tong en schol te vangen, maar daarbij alle andere soorten op de bodem ook meenemen. Er zijn experimenten met bijvoorbeeld ontsnappingsgaten in netten om deze bijvangst te verminderen. „Helaas zijn dergelijke maatregelen niet verplicht gesteld”, zegt Drijver.

Het belangrijkste onderdeel van de onderhandelingen, de quota, kende grotendeels geen verrassingen. Dat de quota voor haring en schol, zeer belangrijke vissoorten voor Nederland, zouden dalen met respectievelijk 41 en 15 procent was bekend. Compensatie vinden de haringvissers in horsmakreel, een van de weinige vissen met een stijgend quotum.

De kottervloot saneert om de vermindering van het quotum tong te verwerken. Voor tong en schol is een meerjarig beheersplan met lager quotum afgesproken. Inmiddels hebben 24 van de 110 grote Noordzeekotters zich aangemeld voor het saneringsplan, zegt Nathalie Steins van het Productschap Vis. Binnenkort volgt een besluit over deze sanering. Vangstcapaciteit die uit de vaart wordt gehaald – de schepen moeten worden gesloopt – mag later niet meer worden toegevoegd.

De milieubeweging is vooral teleurgesteld in de verhoging voor het vangstquotum kabeljauw. Er is aanwas van kabeljauw, maar wetenschappers adviseerden deze vis voorlopig met rust te laten. De EU heeft vandaag echter tot een verhoging van het quotum met 11 procent besloten. „Ze zetten het voortbestaan van de kabeljauw op het spel”, zegt Carel Drijver van het WNF.

Milieubeweging en visserijsector gaan dit voorjaar op initiatief van minister Verburg aan tafel om tot een gezamenlijke Viswijzer te komen. De Viswijzer is een advies aan consumenten van het WNF en de Stichting Noordzee. Tong en schol, de belangrijkste vissoorten voor de Nederlandse kottervissers, kan de consument beter in de winkel laten liggen, stellen de milieuorganisaties.

„Betekent dat dat ik als consument bijdraag aan het uitsterven van schol?” zegt Steins van het productschap. „Nee, want ze halen er ook andere criteria bij als bodemberoering.” Dat klopt, zegt Carel Drijver, de sleepnetten van de boomkorkotters zorgen nu eenmaal voor te grote bodembeschadiging. „Het gaat om de mate van beschadiging. Als er maar één boomkorvisser in de Noordzee was, was er geen probleem. Dan stond de schol zonder twijfel in de groene zone.”