‘Enki’ verleidster in Londense piste

Anky van Grunsven presenteerde gisteren haar olympische kür, op muziek van Wibi Soerjadi. „Een historische gebeurtenis.”

And here, ladies and gentlemen, is the first lady of dressage: Anky van Grunsven.” The speaker liet er gisteravond geen twijfel over bestaan wie zijn favoriet was bij de wereldbekerwedstrijd in Londen. Nog voor de Nederlandse amazone haar nieuwe kür op muziek had gepresenteerd, zweefde ze al op eenzame hoogte boven haar collega’s. De toeschouwers in het 120 jaar oude tentoonstellingsgebouw Olympia waren getuige van „een historische gebeurtenis”. En ze lieten het zich graag welgevallen.

De nieuwe compositie had lang op zich laten wachten. Na de bijna vier jaar lange triomftocht vanL’esprit chanson – de kür waarmee Van Grunsven onder meer goud won op de Olympische Spelen van Athene – vond de amazone het tijd voor iets nieuws. Nadat haar twee vaste componisten hadden besloten ieder hun weg te gaan, wendde zij zich tot Wibi Soerjadi, de pianist met wie zij liveoptredens gaf en die vorig jaar ook een kür voor amazone Imke Schellekens-Bartels componeerde. Het resultaat van wat Van Grunsven schertsend ‘het verbond van twee grote ego’s’ noemde, leverde gisteren in Londen een eerste plaats op. Dance of devotion scoorde ruim 83 procent, bijna 7 procent meer dan de kür van nummer twee Kyra Kyrklund.

Soerjadi had er dan ook alles aan gedaan de hippische wereld te overdonderen. Voor de galopwissels van Dance of devotion creëerde de concertpianist liefst zestien muzikale motieven. In de pirouette wordt de 6/8 maat in tweeën gespeeld om de elegantie van de draai te benadrukken. „De kür valt in 25 verschillende onderdelen uiteen”, zei Soerjadi na de première van zijn geesteskind. „Toch is het een samenhangend verhaal. De compositie bestaat uit negen thema’s, die ieder voor zich weer een afgeleide zijn van elkaar.”

Zes maanden werkte Soerjadi aan de kür, die een stuk complexer (en volgens sommigen ontoegankelijker) is dan L’esprit chanson. Het muziekstuk werd opgenomen in de Belgische Galaxy studio en gespeeld door zeventig leden van een symfonieorkest. Hun bijdragen werden onafhankelijk van elkaar geregistreerd; pas later werd er een geheel van gemaakt. Voor deze laatste klus werd de hulp ingeroepen van Darcy Proper, de vrouw die eerder dit jaar werd bekroond met een Grammy voor het ‘masteren’ van de nieuwe cd van Donald Fagen, bekend van Steely Dan.

Omdat de nieuwe kür zo lang op zich had laten wachten, waren de verwachtingen in Londen hoog gespannen. Zelfs bij de chauvinistische Britten, die Enki ven Gruunsvan als een voorbeeld voor hun eigen ruiters beschouwen. „Ze is extreem professioneel en elegant”, zei Emma Goldsmith (35) na afloop van het hippische concours. „Als ze in Engeland is voor een clinic, ben ik altijd van de partij.” Haar zeventienjarige landgenote Sophie Dunstan verbaasde zich over de wijze waarop Van Grunsven een ingewikkelde sport toegankelijk weet te maken. „Ze gebruikt geen dure woorden om zichzelf te verheffen. Daardoor doen jonge ruiters nog meer hun best om in haar voetsporen te treden.”

Ook Van Grunsven hoopte gisteren het beste in zichzelf naar boven te halen. Maar helemaal zeker van haar zaak was ze niet. „Voor mijn optreden was ik behoorlijk zenuwachtig. Als je jarenlang dezelfde kür hebt gereden, doe je alles op je gevoel. Nu moest ik over allerlei zaken nadenken, dat voelt wat onnatuurlijk.” Dat Salinero zich sneller voortbewoog dan thuis in Erp, en daardoor een paar keer voor de muziek uit liep, was volgens Van Grunsven geen schande. „Ik verwachtte geen perfect optreden. Dat neemt niet weg dat ik teleurgesteld ben dat ik hier en daar wat steken heb laten vallen. Ik wil nou eenmaal altijd het onderste uit de kan.” De tweevoudig olympisch kampioene wil de kür voor de Olympische Spelen in Hongkong nog zo’n vijf tot zeven keer opvoeren. „De tijd dringt, maar als het goed is, moet ik het kunnen redden.”

Op de vraag of Van Grunsven in staat is een perfecte score te halen, zei jurylid Stephen Clarke: „Dat is in deze sport nog nooit vertoond. Er worden zo veel bewegingen gemaakt, en dan is het een hels karwei allemaal tienen te halen.” Toch sloot het Britse jurylid niet uit dat Van Grunsven eens de ultieme prestatie zal leveren. „Met deze nieuwe kür valt nog voldoende te verleiden. Anky heeft een maatstaf gelegd waar alle andere ruiters slechts van kunnen dromen.”