Zoeken naar de culturele wortels van het fascisme

Historicus Roger Griffin laat in Modernism and Fascism (Palgrave MacMillian, € 33,50) zien hoe het nazisme bloeide op de bodem van het modernisme, schrijft Ewoud Kieft. ‘De kracht van Modernism and Fascism zit hem in de totaalvisie, iets waarvan Griffin de ironie inziet, aangezien hij zich zodoende bedient van precies dezelfde „totalitaire narratieven” die ook het onderwerp van zijn studie zijn, en die hebben gezorgd voor de postmodernistische argwaan jegens „grote verhalen” en overkoepelende verklaringen. Griffin dekt zich in, door van tijd tot tijd het reflexieve karakter van zijn boek te benadrukken. Zo lang hij en de lezer zich bewust blijven van het geconstrueerde karakter van zijn historische these, zou zijn gewaagde onderneming louter voordelen moeten bieden: namelijk het aanvuren van het fascismedebat.’

‘Niet alleen biedt Modernism and Fascism een helder en coherent beeld van een periode die hiervoor nodeloos ingewikkeld werd beschreven, het biedt ook een overtuigende verklaring voor het ontstaan van het fascisme. Daarbij is Griffin niet in de val getrapt waarin cultuurhistorici wel eens vast blijven zitten: zijn culturele analyses concurreren niet met economische en sociale geschiedschrijving, maar vullen die juist aan.’