Test met draagbare nierdialyse geslaagd

Een draagbaar dialyse-apparaat is korte tijd, maar met succes getest bij nierpatiënten. Het is de eerste voorlopig succesvolle poging sinds de jaren zeventig. Vrijdag publiceerden de makers in het medische tijdschrift The Lancet.

Met het vijf kilo wegende apparaat kunnen nierpatiënten hun bloed doorlopend dialyseren. Nu gebeurt dat meestal drie of vier keer per week, in het ziekenhuis. Continue dialyse, zegt de theorie, houdt de patiënt gezonder.

De ontwikkeling van de machine bevindt zich in een vroeg stadium. Deelnemers aan de studie dialyseerden er eenmaal vier tot acht uur mee, op één dag. Uiteindelijk zal het apparaat jarenlang, dag in dag uit moeten functioneren.

Gezonde nieren filteren afvalstoffen uit het bloed en voeren die af in de urine. Er zijn in Nederland ruim vijfduizend mensen met zulke slecht werkende nieren dat zij zijn aangewezen op dialyse. Bij dialyse verdwijnen die afvalstoffen via een soort moleculaire zeef uit het bloed. De meeste dialysepatiënten gaan naar het ziekenhuis, al zijn er ook patiënten die thuis dialyseren of hun bloed zuiveren via het buikvlies.

Nadeel van het gangbare ritme van dialyse is dat afvalstoffen zich dagenlang in het bloed ophopen, en dat de patiënten tussen de dialyses door veel vocht vasthouden: zij plassen niet of nauwelijks. Tijdens de dialyse wordt dat vocht onttrokken.

De nieuwe draagbare machine, van het Amerikaanse bedrijf Xcorporeal, dialyseert veel langzamer dan de gangbare apparaten, die zo groot zijn als een koelkast. Het draagbare prototype zit aan een brede ceintuur en werkt op batterijen.

Aan de test in Londen deden acht nierpatiënten mee. Commentatoren in The Lancet noemen de test een „eerste stapje” op weg naar een draagbare dialysemachine. Alle deelnemers waren tevreden met de behandeling.

Een draagbare dialysemachine is een oude droom. De in Nederland geboren arts Willem Kolff, die ook het eerste dialyse-apparaat ontwierp, experimenteerde in de jaren zeventig in de Verenigde Staten ook al mee. Dat kwam echter nooit op de markt.

Een foto van het apparaat staat op nrc.nl/wetenschap