Staalsector raakt nerveus

Als BHP Billiton erin slaagt Rio Tinto te kopen, krijgt de combinatie 39 procent marktaandeel in ijzererts. De staalsector is bezorgd.

Lassers op een bouwplaats in Peking. Baosteel, China’s grootste staalproducent, is tegen de overname van Rio Tinto door BHP Billiton. Foto AP Chinese workers weld steel rods on a steel drill at a construction site in Beijing, Wednesday, Dec. 5, 2007. China's biggest steelmaker, Baosteel Group, is considering joining with others in the industry in a bid for mining giant Rio Tinto, a state-run newspaper reported Tuesday. (AP Photo/Ng Han Guan) Associated Press

Staalproducenten hebben hun zorgen geuit over het voorstel van BHP Billiton om het concurrerende mijnbouwconcern Rio Tinto over te nemen. Als deze fusie doorgang vindt, zou er een bedrijf ontstaan dat een groot deel van de markt zou beheersen voor over zee verscheept ijzererts – een belangrijke grondstof voor staal.

Een functionaris van Baosteel, China’s grootste staalproducent, zei vorige week tegen het Australische radiostation ABC dat de nieuwe regering van Australië de fusie zou moeten tegenhouden. Fang Xiaodong waarschuwde dat „dit soort gedrag de vrije concurrentie zal schaden”.

Het International Iron and Steel Institute, de branchevereniging van staalbedrijven, die zo’n 180 staalproducenten vertegenwoordigt, heeft ook een beroep gedaan op de mededingingsautoriteiten om de fusie te onderzoeken, omdat er een feitelijk monopolie zou ontstaan dat in strijd is met het openbaar belang.

BHP Billiton wil juist graag dat de staalproducenten delen in zijn enthousiasme over een combinatie met concurrent Rio Tinto. Het voornemen heeft de mondiale staalsector echter in twee kampen verdeeld. China’s grote staalproducenten zijn bang dat ze afhankelijk zullen worden van een monopolistische ijzerertsproducent. Maar andere bedrijven, zoals Arcelor Mittal, Tata, Evraz en CSN, beschikken over hun eigen ijzererts en zouden het zelfs een prettig vooruitzicht kunnen vinden als hun minder fortuinlijke concurrenten in het nadeel komen te verkeren.

BHP zegt uiteraard dat de plannen voor een samengaan van de twee mijnbouwconcerns, met een gezamenlijke marktwaarde van 350 miljard dollar (242,9 miljard euro), zouden moeten leiden tot een toename van de productie van het ijzererts waar de staalproducenten zo naar smachten. Meer ijzererts zou, gezien de lage kosten van BHP en Rio Tinto in vergelijking met hun branchegenoten, ook lagere prijzen moeten betekenen.

Toch zijn China’s staalproducenten nerveus. Zij vrezen dat een groter mijnbouwconcern zijn dominante positie kan misbruiken om de prijzen juist op te drijven. Een combinatie van BHP en Rio Tinto zou zo’n 39 procent van de markt voor over zee verscheept ijzererts beheersen. En de boodschappen van BHP zijn tegenstrijdig. Enerzijds zijn de mijnbouwkosten van het concern laag. Anderzijds vindt het dat zijn ijzererts een premie verdient ten opzichte van die van zijn Braziliaanse concurrent CVRD, omdat China minder vrachtkosten hoeft te betalen.

Zelfs als de enorme vraag naar staal betekent dat de staalproducenten hun hogere ijzerertskosten kunnen afwentelen op hun eigen klanten, zou een verschuiving in het machtsevenwicht in de sector vanuit een strategisch langetermijnperspectief voor de Chinezen niet prettig zijn.

Andere staalproducenten zullen daarentegen verheugd zijn over het voornemen van BHP. Het Indiase Tata, het Russische Evraz en het Braziliaanse CSN zijn allemaal feitelijk zelfvoorzienend in ijzererts. En Arcelor Mittal, de reus in deze sector, is al een heel eind op weg om dat te worden. Deze producenten zouden er wellicht van kunnen profiteren als de ijzerertsprijs stijgt, omdat ze dan een relatief voordeel zouden genieten ten opzichte van hun minder fortuinlijke branchegenoten, waaronder zowel westerse producenten zoals het Duitse ThyssenKrupp als de Chinezen.

© Breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld