Sotheby’s veilt exemplaar Magna Carta

Een handgeschreven velletje perkament moet het duurste manuscript aller tijden worden – tenminste, als veilinghuis Sotheby’s vandaag zijn zin krijgt. De verwachte opbrengst ligt tussen de 20 en 30 miljoen dollar. Het document is geschreven in een keurig handschrift, maar ziet er met zijn vlekken niet indrukwekkend uit. Er zitten zelfs gaten in. Of komt de waarde van het verweerde lakzegel dat eronder bungelt waarop nog vaag een mannetje op een troon te onderscheiden is? Ieder Brits schoolkind weet wel beter, dit is de Magna Carta: het officiële begin van de democratie in Groot-Brittannië en het beroemdste document ter wereld.

Van de Magna Carta zijn ongeveer twintig exemplaren in omloop, maar deze is heel fraai en de enige in privébezit terwijl de rest onbereikbaar is in musea, kerken en bibliotheken. Een buitenkans voor een rijkaard met een warm hart voor de democratie.

De Magna Carta was de overeenkomst waarin de macht van de Britse vorst Jan zonder Land op 15 juni 1215 door zijn baronnen werd ingeperkt. In de twee volgende jaren volgden aanpassingen en in 1225 werd de definitieve tekst opgesteld. Het verdrag was een voorbeeld voor verdragen tussen onderdanen en machthebbers in andere landen. Het legde vast dat niemand, ook de koning niet, buiten de wet staat. Het exemplaar dat Sotheby’s veilt, dateert uit 1297 en is ondertekend door koning Edward I.

„Ik was diep geroerd en kon het bijna niet geloven”, zegt Mariska Malinowski van de afdeling boeken en manuscripten van Sotheby’s. Ze kende de verkoper van eerdere transacties en stond perplex van hun voorstel om het document te veilen. „Dit is het hoogtepunt van mijn 22-jarige carrière als manuscriptspecialist.”

De verkoper is de Perot Foundation, een filantropische stichting van de bekende zakenman en voormalig onafhankelijk presidentskandidaat Henry Ross Perot. De stichting van de Texaanse miljardair wil de opbrengst gebruiken voor goede doelen. Hun exemplaar van de Magna Carta is één van de slechts twee buiten Groot-Brittannië. De ander is in Australië. De stichting kocht het in 1980 voor 1,5 miljoen dollar op een veiling van de Britse familie Brudenell die het minstens 500 jaar in bezit had. Sinds 1988 leende de Perot Founation het uit aan het Nationaal Archief in Washington waar het document te zien was naast zijn nazaten, de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring en grondwet.

Manuscriptspecialist Malinowski mag geen namen noemen maar bevestigt dat er veel belangstelling is bij particulieren en instanties. Die zullen tenminste 20 miljoen dollar moeten betalen, de minimumprijs waarvoor de Magna Carta verkocht wordt. Naar verwachting zou de veiling niet langer dan vijf minuten duren.