Schorpioen wil grenzen verleggen

De Colombiaanse doelman Higuita werd beroemd met zijn ‘schorpioenredding’ . Hij werd afgeschilderd als een clown en zat in de gevangenis. Dan doet een mislukte rentree er niet toe.

René Higuita laat zich niet zo snel meer van de wijs brengen. De 41-jarige doelman heeft zoveel meegemaakt in zijn turbulente voetballoopbaan dat zijn mislukte rentree bij het Venezolaanse Guaros de Lara Fútbol Club hem koud laat. De Colombiaanse volksheld zette gisteren na een half jaar een punt achter zijn zoveelste voetbalavontuur en werd in zijn vaderland weer door zijn gezin in de armen gesloten.

Het wachten is op een nieuwe club, die gebruik wil maken van de diensten van El Loco. „Ik ben teleurgesteld in de clubleiding van Guaros. Ik voel me bedonderd”, stelt Higuita in de Venezolaanse stad Barquisimeto, een paar dagen voor zijn vertrek naar Colombia. „Afgelopen zomer deed de clubleiding een beroep op mij. Ze beloofden van alles. De club droomde van triomfen. Ze wilden met mij prijzen winnen. We zouden gaan spelen in een gloednieuw stadion. De mooie woorden werden niet waargemaakt. Mijn contract loopt nog een half jaar door, maar voor deze organisatie speel ik niet meer. Ik zal een klacht indienen en kan alleen maar hopen dat ik ooit nog mijn geld krijg.”

Higuita verdedigde slechts een tiental keer het doel van Guaros de Lara. Maar de keeper vindt het nog allerminst tijd om zijn loopbaan te beëindigen. „Het is voor mij onmogelijk om nu de balans op te maken. Daarvoor waren de omstandigheden in Venezuela simpelweg niet professioneel genoeg. Aan stoppen denk ik niet. Ik ben ervan overtuigd dat ik het allerhoogste niveau nog aan kan. Een club in Nederland? Que bueno! Ja, dat zou ik best willen. Waarom niet? Als doelman ben ik in de bloei van mijn leven. Zoals het er nu voor staat ga ik door tot mijn 45ste, maar wie weet sta ik op mijn vijftigste nog steeds in het doel. Ik wil laten zien dat veertigers nog niet afgeschreven hoeven te worden. Dat dogma wil ik doorbreken. Ik wil grenzen verleggen, zoals ik altijd heb gedaan.”

Higuita is wereldberoemd door de eigenzinnige wijze waarop hij zijn doel verdedigt. De langharige sportman uit Medellín laat zijn speelruimte niet beperken tot het strafschopgebied. Als hij de kans krijgt, stoomt hij als een voetballende keeper naar voren. Higuita maakte als prof al vijftig doelpunten. „Ik heb laten zien dat doelmannen ook penalty’s en vrije trappen kunnen nemen. Samen met andere Latijns-Amerikaanse keepers als Luis Chilavert en Jorge Campos heb ik iets teweeggebracht. Het is aan ons te danken dat de FIFA de regels heeft aangepast waardoor doelmannen verplicht worden mee te spelen. Zelfs een voetballer als Pelé heeft zoiets niet voor elkaar gekregen.”

Die risicovolle manier van keepen heeft ook een keerzijde. Zo staat Higuita voor het oog van de hele wereld voor gek als hij tijdens het WK van 1990 op grote afstand van zijn doel de bal verspeelt aan Roger Milla. De spits van Kameroen schuift de bal in het lege doel. Colombia wordt uitgeschakeld.

In 1995 verbaast Higuita vriend en vijand door tijdens een vriendschappelijk duel op Wembley tegen Engeland een bal over zich heen te laten gaan om die vervolgens met zijn hakken vlak voor de doellijn weg te schoppen. De ‘schorpioen’ is geboren.

Twaalf jaar later haalt Higuita aan de rand van een Venezolaans zwembad herinneringen op aan dat moment. „Ik heb daar jaren op geoefend”, legt de 69-voudig international van Colombia uit. „De ‘schorpioen’ is ooit ontstaan bij een reclamecampagne voor het drankje frutiño. Een kind gooide de bal plots over me heen en ik kon niets anders meer doen dan mijn voeten omhoog gooien. Dat filmpje werd razend populair. Overal waar ik kwam hadden de mensen het over el escorpion. Na jaren deed zich plots op Wembley het juiste moment voor. De omstandigheden waren perfect. De bal (van Jamie Redknapp, red.) kwam vrij zacht op me af en vanuit een ooghoek zag ik dat de grensrechter vlagde voor buitenspel. Die man voelde echter op briljante wijze mijn actie aan. Na de schorpioen liet hij gewoon doorspelen. Direct daarna voelde ik me een beetje schuldig ten opzichte van de bondscoach Hernan Gomez. Die man had me altijd verdedigd tegen mensen die me afschilderden als een clown. De beelden gingen de hele wereld over. Daarna heb ik de schorpioen alleen nog maar gedaan bij de afscheidswedstrijden van Diego Maradona en Mauricio Serna. In een echte wedstrijd heeft zich nooit meer een uitgelezen moment voorgedaan.”

Higuita staat niet alleen binnen de lijnen van het voetbalveld bekend om zijn eigengereide gedrag, maar ook daarbuiten. De doelman is in 1993 wereldnieuws als hij namens de Colombiaanse zakenman Luis Carlos Molina bemiddelt bij de vrijlating van diens dertienjarige ontvoerde dochtertje. Higuita slaagt erin het meisje vrij te krijgen en ontvangt daarvoor naar verluidt circa vijftigduizend dollar. Volgens een Colombiaanse wet is het optreden van Higuita echter strafbaar. De doelman wordt negen maanden vastgezet in een gevangenis in de hoofdstad Bogotá.

„Zo zie je dat je in het leven niet altijd je eigen richting kunt bepalen”, zegt Higuita. „Ik had het leven van iemand gered en dacht daarmee een goede daad te hebben verricht. Maar daar dachten de leiders in Colombia toch anders over. Ze regisseerden een perfecte show. In alle kranten stond met grote letters te lezen dat ik de cel in ging. En toen ik negen maanden daarna onschuldig bleek en vrijkwam, werd dat in een paar regeltjes vermeld. Bij het gewone volk was ik populairder dan ooit. In de gevangenis stonden de mensen bij mijn aankomst en vertrek te huilen. Ik had in tegenstelling tot de meesten het geluk dat ik alleen in een cel zat. Anderen zaten met zijn vijven of zessen bij elkaar. Het was verschrikkelijk wat daar soms gebeurde. Ik heb nog altijd een zaak tegen de staat lopen. Ik wil financiële compensatie voor wat ze me hebben aangedaan.”

Higuita is een selfmade man. De Colombiaan groeit bij een alleenstaande moeder op in de achterbuurten van Medellín. „Mijn universiteit is het leven zelf”, zegt de Zuid-Amerikaan. „Ik heb in mijn leven veel van mijn dromen waar weten te maken. Ik heb altijd geleefd en genoten van elk moment. Ook in Venezuela voelde ik me de afgelopen maanden een gelukkig mens. Het leven heeft me vele mooie en vele slechte dingen gebracht. Geen van allen zijn we hier op aarde een blinkende gouden medaille. Mensen die zichzelf wel perfect vinden feliciteer ik, maar ik geloof ze niet. Ik zie het als een roeping dat ik doelman ben geworden. Niet iedereen beschikt over een dergelijk talent. Ik ben blij dat ik mensen kan laten genieten van voetbal. En als ik over een paar jaar stop wil ik die ervaring overbrengen op anderen. Jongeren hebben daar recht op.”

Higuita is vader van drie kinderen: Pamela, Andres en Cindy. Twee local en één visitante, zoals hij zelf gekscherend zijn situatie beschrijft. Oftewel; twee kinderen van zijn eigen vrouw en één uit een buitenechtelijk avontuurtje.

„Acht jaar geleden wees een vriendin tijdens een nieuwjaarsfeestje opeens naar een meisje en zei: ‘Dat is jouw dochter René’. Ik was stomverbaasd. De moeder van Cindy had me nooit iets verteld. Toen we een relatie hadden leefde ze gescheiden van haar man, maar later keerde ze dus met een cadeautje aan boord terug bij haar echtgenoot. Wat ze die man heeft verteld weet ik niet. Maakt me ook niet uit. Mijn vrouw en mijn kinderen hebben mijn dochter geaccepteerd. Ik hou van alle drie mijn kinderen evenveel. De mensen mogen zeggen wat ze willen, maar ik ben altijd een goede vader voor ze geweest. En dat is het allerbelangrijkste in het leven.”

Beelden van Higuita op nrc.nl/sport