Poetin blijft ook als premier de nummer één

President Poetin wil premier worden, als volgend jaar de Russen zijn favoriet Dmitri Medvedev tot president kiezen. Hun beider partij vindt het een prima idee.

Met kordate pas en zij aan zij liepen president Vladimir Poetin en vicepremier Dmitri Medvedev gisteren de zaal in waar het partijcongres van Verenigd Rusland werd gehouden. De gedelegeerden applaudisseerden. Op hun gezichten zag je het gelukzalige besef schemeren dat die twee mannen de komende jaren de dienst in Rusland zullen uitmaken. Even later werd ook duidelijk hoe, toen Poetin van achter het spreekgestoelte voor de tweede keer in een week zijn steun uitsprak voor zijn vriend Medvedev en zich bereid toonde het premierschap op zich te nemen als zijn beschermeling het inderdaad tot president zou brengen.

Met die stap creëerde Poetin voor zichzelf een belangrijke machtspositie. Want ook al benadrukte hij even later dat hij als premier niet zou proberen de positie van de president te verzwakken, iedereen in Rusland weet dat persoonlijke macht veel belangrijker is dan macht die samenhangt met een bepaalde functie. En Poetin, die enorm populair is bij de Russische bevolking, is de enige van de twee die over die grote persoonlijke macht beschikt. Dat bleek weer eens toen hij aan het eind van zijn toespraak ook nog wat cadeautjes aan zijn onderdanen uitdeelde: de salarissen van ambtenaren gaan in het nieuwe jaar met 14 procent omhoog en die van militairen zelfs met 18 procent.

Toen er werd gestemd over de voordracht van Medvedev, bleken 478 van de 479 gedelegeerden die te steunen. Zo werd stemmen voor Medvedev een verkapte vorm van stemmen voor Poetin.

De steun van Poetin zal Medvedev in de presidentsverkiezingen zeker de overwinning opleveren. Zijn campagne draait al op volle toeren. In de Russische media lijkt er zelfs geen sprake meer van te zijn dat er op 8 maart nog daadwerkelijk verkiezingen worden gehouden waarin ook andere kandidaten meedoen, zoals communistenleider Gennadi Zjoeganov en ex-premier Michail Kasjanov. In de Russische kranten en op de televisie werd Medvedev afgelopen week uitvoerig geportretteerd als Poetins erfopvolger en zijn echtgenote als Ruslands nieuwe First Lady. Ook op Medvedevs naam is al patent aangevraagd, zodat er na Gorbatsjov- en Poetinka-wodka binnenkort ook een glaasje Medvedev kan worden geschonken.

Patriarch Aleksej II van de Russisch-Orthodoxe Kerk, de leiders van de moslimgemeenschap en de opperrabbijn van Rusland hebben inmiddels ook hun steun voor het duo uitgesproken. De toespraak van de patriarch deed daarbij denken aan de zegening van een keizersduo.

Vorige week maandag steunde Poetin de voordracht van Medvedev als kandidaat voor de presidentsverkiezingen. Een dag later zei Medvedev dat hij, als hij president zou worden, Poetin het premierschap zou aanbieden. Nadat deze vervolgens niet reageerde op dit aanbod, gaf het Moskouse speculatiecircus een extra voorstelling. De machtsstrijd in het Kremlin tussen de ‘haviken’ onder leiding van Igor Setsjin, de plaatsvervangend stafchef van de president, en de zogenoemde Petersburgse liberalen, waartoe Medvedev behoort, speelde daarbij een grote rol. Op dit moment lijkt die strijd in het voordeel van die ‘liberalen’ te zijn beslecht.

Eind vorige week startte procureur-generaal Joeri Tsjajka, lid van het ‘liberale’ kamp, een strafrechtelijk onderzoek naar de vermeende misdaden van het ‘Onderzoekscomité’ dat drie maanden geleden door aanhangers van Setsjin werd opgericht en die een heksenjacht opende op vertegenwoordigers van het andere kamp. Tot de belangrijkste slachtoffers van die acties behoren een hoge functionaris van de Federale Narcotica Dienst en de onderminister van Financiën, Sergej Stortsjak. Beiden werden in de afgelopen maanden gearresteerd op beschuldiging van respectievelijk omkoping en fraude. De beschuldigingen zijn echter zo zwak gefundeerd, dat ze ongeloofwaardig overkomen.

Maar met nog een kleine vier maanden te gaan lijkt de loopgravenoorlog in de gangen van het Kremlin allerminst beslecht. Binnen en buiten het Kremlin wordt een tegenaanval van de wraakzuchtige en machtige haviken dan ook niet uitgesloten.

Lees ook nrc.nl/weblog/Moskou