Zonder Hera is 7-up een beetje bleek

Tentoonstelling 7-up. T/m 3 febr in het Gemeentemuseum Den Haag, Stadhouderslaan 41, Den Haag. Di t/m zo 11-17u. Inl: www.gemeentemuseum.nl

Van de zeven nisjes op de bovenverdieping van het Gemeentemuseum Den Haag is er eentje leeg gebleven. Hier had de Iraanse kunstenaar Sooreh Hera haar fotoserie Adam en Ewald, zevendedagsgeliefden mogen tonen. Tenminste, de minst opruiende werken uit die reeks, want enkele foto’s van Iraanse homoseksuelen met maskers van de profeet Mohammed en diens schoonzoon Ali werden door museumdirecteur Wim van Krimpen geweigerd. Waarop Hera besloot dan maar helemaal niks te laten zien. En dus ging de tentoonstelling 7-up zaterdag van start met zes in plaats van zeven afgestudeerde kunstenaars van de Koninklijke Academie in Den Haag.

Dat het werk van Hera er nu niet getoond wordt, is om meerdere redenen jammer. De eerste reden is de afgelopen weken al volop in de media becommentarieerd: kunst mag nooit gecensureerd worden, en al helemaal niet door de kunstinstelling zelf. Maar minstens zo vervelend is dat de foto’s nu weer niet op hun artistieke kwaliteiten beoordeeld kunnen worden. In de steeds feller oplaaiende discussie vroeg haast niemand zich af of Hera’s kunstwerken überhaupt het bekijken waard waren.

Op Hera’s website is de serie weliswaar in haar geheel te zien, maar daar is het gissen naar afmetingen en materiaalkeuze. Wel blijkt dat Adam en Ewald, zevendedagsgeliefden veelomvattender is dan de vier of vijf foto’s die tot nu toe in de publiciteit kwamen. Ruim veertig beelden telt de serie, en dat zijn stuk voor stuk liefdevolle portretten van homoseksuele stellen in hun dagelijkse omgeving. De meeste aandacht gaat uit naar de geliefden zelf, die, hoewel vaak opgedoft, heel ontspannen voor de kunstenaar poseren. Maar Hera heeft ook een goed oog voor terloopse details – een koffiekopje in de gootsteen, een badjas maat XL aan een haakje, of een bijzonder paar schoenen.

Het ‘omstreden’ deel, de zes foto’s over de uit Iran afkomstige homo’s Ghosro en Farhad, is uit artistiek oogpunt verreweg het minst interessant. Deze composities zijn veel theatraler dan de rest van de serie, en overduidelijk bedoeld om te provoceren. Zo subtiel en verstild als Hera’s andere foto’s zijn, zo schreeuwerig en gekunsteld zijn deze beelden. Bovendien waren die beledigende maskers helemaal niet nodig geweest, zo wordt in deze context opeens duidelijk.

Waarom had Hera haar onderwerp niet gewoon op de rug kunnen fotograferen, zoals ze ook met haar andere modellen heeft gedaan?

Maar er is nog een reden waarom het werk van Hera in Den Haag zo node gemist wordt. Zonder haar foto’s is de tentoonstelling 7-up een nogal bleke bedoening. Veel van de bijdragen blinken uit in braafheid. Niels Broszat schildert op virtuoze wijze kitscherige bloemstillevens, maar dan op goedkope materialen als gipsplaten en oude boekenplanken. Lilian Kreutzberger tekent met scherpe pen lege interieurs op kleine stukjes karton. En Isabella Rozendaal maakt surrealistische portretten van huisdieren en hun baasjes.

Alleen Rosa Boekhorst is een klein beetje ondeugend met haar tekeningen van masturberende meisjes. Al zijn haar potloodlijnen zo ijl dat ze hun erotische lading alleen aan echte voyeurs prijsgeven.