Opera Porgy en Bess: dit verhaal past iedereen

Voorstelling

Porgy en Bess van Stichting de Vrije Val, door Frank Groothof

Tournee: t/m 21 juni Inl: 0299-621462 of www.frankgroothof.nl ***

Wereldberoemde opera’s toegankelijk maken voor een breed publiek. Dat is dé passie van Frank Groothof, theatermaker, acteur en, vooral dankzij zijn optredens in Sesamstraat en Het Klokhuis, nationale kindervriend. Na veelgeprezen bewerkingen van onder andere Don Giovanni, Boris Goedonov en Carmen is daar nu een bewerking van Porgy en Bess (1935).

Noem ze maar op, de tijdloze klassiekers uit deze jazzopera van George Gershwin. I Got Plently O’ Nuttin, I loves you, Porgy en natuurlijk het overbekende, maar nooit genoeg gehoorde Summertime – in de voorstelling komen ze allemaal aan bod.

Met een goed geolied samenspel van baritonsax, contrabas en gitaar houdt jazztrio DIG d’DIZ de zo herkenbare melodieën vooral herkenbaar. In de vrije vertaling van Marjet Huiberts klinken de gezongen teksten niet onaardig.

Maar zoals vaak met beroemde liedjes, blijven ze in de voorstelling diep verzonken in hun eerdere, onnavolgbare vertolkingen. En dat is doorgaans niet in voordeel van de drie zingende acteurs. Want ja, de regenachtige weemoed van Billie Holiday, de rauwe eenzaamheid van Sam Cookes – zie dat maar eens te overstemmen.

Toch weet Groothof een geheel eigen, zeer onderhoudende draai te geven aan Porgy en Bess. De liefdesgeschiedenis tussen de kreupele bedelaar Porgy (Frank Groothof) en de mooie, aan coke verslaafde Bess (Marzieh Reyhani) begint in het theater, waar schoonmakers Sjonnie (Groothof) en Bep (Reyhani) de vloer aan het dweilen zijn voor Porgy en Bess, de opera die hier vanavond speelt. Al poetsend vertelt Sjonnie de opera precies na aan Bep. Zo komt het verhaal tot leven.

Het duurt even, dat wel. Maar dan kom je er ook helemaal in. Dat is vooral dankzij het aanstekelijke ritme van Groothofs kameleontische rolwisselingen.

Van de lieve, deemoedige Porgy verschiet hij naar Sporting Life, Bess’ gluiperige loverboy, die haar voortdurend ‘droompoeder’ onder de neus houdt. Met de onbetrouwbare behendigheid van een goochelaar tovert hij dan kleine, van kleur verknipperende lichtjes uit zijn witte handschoenen.

Drugs, drank, gokken, zo nu en dan een moord. Kindvriendelijk kun je het verhaal van Porgy en Bess niet noemen. Met humor en een uitgebalanceerde, maar nooit opzichtige moraal weet Groothof echter een speelse spankracht te behouden.

Eigenlijk zouden alle rollen gezongen moeten worden door zwarte acteurs, zo heeft Gershwin het voor zijn dood testamentair laten vastleggen. Maar al bij aanvang roept Sjonnie: „Nee, geen zwarte schmink. Want blank, zwart, spleetoog, brabo of tukker, het maakt niet uit. Dit verhaal past iedereen.”

Heel bewust distantieert Groothof zich van de inherente discriminatiethematiek. Je kunt je afvragen waarom, maar die vraag vervaagt al snel. Porgy en Bess is wereldopera. Een voorstelling voor iedereen.