Cramer: ‘Ik sla voortaan op de tamboerijn’

Minister Cramer is meer dan opgelucht over het akkoord dat aan het slot van de klimaattop op Bali werd bereikt. „Het is flauw om nu te zeggen dat het niets voorstelt.”

Sheila Kamerman

Minister Cramer (Milieu, Pvda) heeft vijf minuten om te vertellen hoe ze ‘m zat te knijpen afgelopen weekend op Bali. Want zou Amerika tegenover de ontwikkelingslanden de Europese Unie blijven staan, bekritiseerd en bijna verguisd. Of zouden ze óm gaan?

Proficiat!

„Dank u wel, ja ik ben zo opgelucht. Het is echt een doorbraak.”

Ontloopt u de critici die de afspraken te weinig concreet vinden?

„Het is zo flauw om nu te zeggen dat het niets voorstelt. Ik ga de komende jaren op de tamboerijn slaan, aan een stuk door, om de afspraken uit te werken. Maar de toezeggingen in Bali waren echt nodig om verder te kunnen.”

Hoe was de sfeer in die zaal?

„Het was ongelooflijk spannend. Voor alle landen zaten vier vertegenwoordigers achter een bordje. Ik zat tussen Nepal en Nieuw Zeeland. En nét voor de VS. Als ik me omdraaide zag ik de Amerikaanse onderminister Paula Dobriansky. We hadden allen het gevoel dat het nú moest gebeuren. Dat zij, daar achter me, om moesten. Enorm gevoel van saamhorigheid.”

Toen zij de afspraak te vrijblijvend bleef noemen voor de ontwikkelingslanden, voelde u zich niet enorm gefrustreerd?

„Enorm. Het was sowieso al een en al frustratie omdat de vertegenwoordigers van de VS aanvankelijk helemaal niets zeiden. Dan vroegen andere landen: zég dan wat jullie vinden, wat jullie willen. Maar ze bleven zwijgen. Elk land heeft vier minuten spreektijd. Ik heb een zo vlammend mogelijk betoog gehouden, ik heb een moreel appèl gedaan op de VS. Net als andere landen trouwens. De geïndustrialiseerde landen moeten toezeggingen doen. Ik kreeg een groot applaus achteraf, dat was heel bijzonder. Aanvankelijk zei Paula Dobriansky dat ze niet akkoord konden gaan. Toen steeg er een enorm boe-geroep uit de zaal op. Ja, ik riep keihard mee.”

Wat gebeurde er op het moment dat de Amerikaanse onderminister Paula Dobriansky zei dat er een akkoord zou komen?

„De spanning was te snijden. Ik keek om, zag de man naast haar bellen. Met het Witte Huis natuurlijk. En zij zat te schrijven. Toen ze zei dat de VS meegingen, brak de spanning. Iedereen stond op om te klappen. Ja ik ook natuurlijk. Ongelooflijke bevrijding. Daarna moesten nog losse eindjes worden besproken, maar de sfeer was to-taal anders. Zo van, we hebben het gered.”