Ajax boort markt aan van 200 miljoen voetballers

Chinezen tekenen een intentieverklaring maar missen topper Ajax-PSV.

Ajax concentreert zich in Peking vooral op de ontwikkeling van de basis.

De eredivisietopper Ajax-PSV had gisteren een mooie omlijsting moeten worden van de ondertekening van een intentieverklaring tot samenwerking tussen Ajax, de Chinese voetbalbond, topclub Beijing Guoan FC en staatstelevisie. De handtekeningen werden wel op papier gezet, maar de politievakbonden voorkwamen met hun acties de opvoering van het aansluitende ‘showprogramma’. Het kostte Maarten Fontein, algemeen directeur van Ajax, enige moeite om de Chinese delegatie duidelijk te maken wat de reden was van de unieke afgelasting. En dat ze derhalve voor wat betreft de eredivisiekraker tevergeefs naar de hoofdstad waren gevlogen. „In China zou dit natuurlijk niet zo snel gebeuren. Het wegvallen van de wedstrijd was een domper. We hebben ze nu twee jeugdwedstrijden op De Toekomst laten zien. Vervolgens is de ondertekening van het contract beklonken met een etentje. Ja, bij de Chinees. In elk geval hebben jullie nu een reden om nog eens terug te komen, grapte ik. De samenwerking duurt hopelijk nog lang genoeg.”

De geïnviteerde minister Plasterk van Onderwijs Cultuur en Wetenschap, KNVB-voorzitter Jeu Sprengers, de Chinese ambassade en een tv-ploeg moesten haastig worden afgebeld. Ajax en de Chinezen gaan niettemin samenwerken op het gebied van de ontwikkeling van jeugdvoetbal en alles wat daarmee verband houdt, zoals scholing en coaching. Een onderzoek van twee jaar ligt hieraan ten grondslag. Fontein maakte daarbij gebruik van de contacten en ervaringen die hij opdeed als manager van Unilever in Azië. Het komende half jaar wordt benut om alle doelstellingen te verpakken in een businessplan. Ajax bezit in China op een bevolking van 1,3 miljard inwoners naamsbekendheid bij (naar schatting) 100 miljoen mensen. De club heeft een deel van een markt aangeboord die in totaal uit 200 miljoen voetballers bestaat.

„Slechts vier tot vijf miljoen spelers zijn geregistreerd”, vertelt Fontein. „Er is daar geen clubcultuur zoals in Nederland. Daarom moet je aan de basis beginnen via scholen. Dat gebeurt in China al bij het basketbal, dat een enorme boost heeft gekregen. Ze hebben ons gevraagd te helpen bij de verbetering van de infrastructuur.”

Voorlopig concentreert Ajax zich vooral op Peking. „Je kan niet in een paar jaar heel China veroveren”, vervolgt Fontein. „Er zijn daar 167 steden met meer dan een miljoen inwoners. Peking heeft een markt net zo groot als Nederland. Hier wonen 15, 16 miljoen mensen. We willen in samenwerking met de Chinese voetbalbond en de overheid het voetbal ontwikkelen. Beijing Guoan FC wordt erbij betrokken. Die club heeft al een jeugdcomplex met twintig velden.”

Na het verbeteren van de infrastructuur wil Ajax coaches opleiden, helpen bij jeugdontwikkelingsprogramma’s, een Chinees jeugdelftal voor meerdere jaren begeleiden en uitwisselingen laten plaatsvinden van spelers en teams. Fontein: „Als onderdeel van een eindvisie zou het kunnen dat je Chinese jeugdteams ook in de Nederlandse competitie laat meedraaien. Maar hiervoor moeten er wel heel wat hindernissen worden genomen. Je krijgt in China bijvoorbeeld niet zomaar een visum om het land uit te gaan.”

Ajax penetreert de Chinese markt bewust aan de basis. Niet alleen heeft de Amsterdamse club zelf veel kennis op het gebied van opleiden van jeugdspelers, de Chinezen hebben slechte ervaringen met Europese clubs die daar dachten voor weinig geld een internationale topper op te halen. Fontein: „Als zo’n speler dan mislukt, levert dat de Chinezen alleen maar gezichtsverlies op.” Dat laatste gebeurde onder meer bij de door PSV gehuurde Sun Xiang van Shanghai Senhua. „Wij kiezen voor een langzaam proces. Je moet niet denken dat Ajax over een paar jaar ineens een Chinees in het basiselftal heeft staan.”

De vraag is wat Ajax er op den duur wijzer van wordt. In elk geval profiteert de nieuwe hoofdsponsor Aegon, die al samenwerkt met de derde oliemaatschappij van het land en zijn activiteiten daar graag wil uitbreiden. „Ook is het gunstig voor andere bestaande en nieuwe sponsors”, meent Fontein. „Subsponsor ATP heeft reeds zevenduizend reizen verkocht voor de Spelen in Peking. We kunnen nu de jeugdopleiding ook op een commerciële wijze benutten. Daarvoor heeft de Chinese overheid ons al benaderd. Wij krijgen bovendien vanaf 1 juli dertig minuten per week zendtijd op de Chinese sportzender. Dat kan de uitstraling van de naam Ajax alleen maar vergroten.”