Nummerplaat voor hoogste bod

Wie in Shanghai een auto koopt, kan nog niet de weg op. Nummerplaten kunnen alleen op een veiling worden bemachtigd. De prijzen lopen in de duizenden euro’s.

Nick Lee, zijn Chinese naam is Lee Nikko, begint er zo langzamerhand genoeg van te krijgen. Voor de vierde keer is de eigenaar van een aantal sportclubs en spa’s in het centrum van de stad er niet in geslaagd een nummerplaat voor zijn nieuwe VW Golf te bemachtigen. Zonder blauwe plaat met witte cijfers en het fraai gestileerde karakter voor Shang Hai (Aan de zee) komt de nieuwe auto het parkeerterrein van de dealer niet af.

Shanghai is de enige stad in China waar kentekenplaten geveild worden en dus naar de hoogste bieders gaan. Vier keer heeft hij meegedaan aan de veiling, vier keer bleek zijn bod toch te laag.

Tijdens de maandelijkse veiling – vandaag is er weer één – worden records gebroken. De teller staat sinds de laatste veiling vorige maand op 5.225 euro.

„Je moet de prijs van een nummerplaat gewoon optellen bij de aanschafprijs. Dat is voor al die nieuwe rijken hier in de stad geen enkel probleem. Als je een BMW X5 van 80.000 euro kan betalen is die 5.000 euro voor een nummerplaat ook geen probleem meer, zeker niet voor al die mensen die het zo goed hebben gedaan op de beurs”, weet Nick Lee. „We mogen al niet meer op straat spugen, we mogen niet meer claxonneren en straks mogen we geen auto meer rijden”, grijnst hij.

De veiling was ooit – in 1986 – bedoeld om het aantal nieuwe auto’s beperkt te houden. Een doel, zo blijkt ieder jaar opnieuw, met een hoog utopisch gehalte. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen particulieren en bedrijven en sinds de zomer van 2004 geldt het systeem ook voor overheidsinstellingen en staatsondernemingen. Alleen politie, leger en hoge partijfunctionarissen, die makkelijk herkenbaar zijn aan hun zwarte limousines met speciale nummerplaten en onbehouwen rijstijl, zijn uitgezonderd van dit bizarre systeem.

De deelnemers moeten zich eerst registeren en dan in een verzegelde enveloppe een bod uitbrengen op de beschikbare kentekenplaten. Dat aantal kan per maand verschillen, maar varieert tussen de 3.500 en 7.000 borden. Wie onder het hoogste bod van de vorige maand blijft, kan zich de moeite van de procedure beter besparen.

Hoewel de kritiek op dit systeem niet van de lucht is – de stadskranten vullen hele rubrieken met de klaagzangen – zijn de autoriteiten niet van plan deze melkkoe te slachten. Vooral de gemeente verzet zich tegen het opheffen van de veiling. Uit de opbrengsten worden onder andere de schoonmakers van de straten betaald.

Iedere straat in het centrum wordt iedere dag met bezems geveegd en alle hekken in de parken worden wekelijks met een natte dweil afgenomen. Ironisch genoeg door vrouwen met stofdoekjes voor de mond tegen roetdeeltjes in de uitlaatgassen.

Er wordt wel nagedacht over hervormingen om het systeem eerlijker en toegankelijker te maken voor minder gefortuneerden, maar aangezien er drie overheidsinstanties bij de veilingen betrokken zijn – de politie, het vervoersbedrijf en de gemeente – is de kans klein dat daar iets van terecht komt. „Armen hebben toch geen geld voor een auto, dus het systeem is in ieder geval niet discriminerend”, redeneerde een „verkeerseconoom” in de Shanghai Daily.

Voor de bevoegde instanties heeft het dichten van de loopholes prioriteit. Handige figuren, onder wie ook een enkele Nederlander, hebben nummerplaten in naburige steden als Hangzhou of Suzhou aangeschaft en op hun nieuwe voertuigen gemonteerd. Maar als zij worden aangehouden en niet kunnen aantonen dat zij niet in die steden wonen en werken volgt er een stevige boete en in beslagname van de auto.

De nieuwkomer in Shanghai wordt meteen gewezen op nog een mogelijkheid om het systeem te ontwijken. Koop eerst een tweedehands auto voordat je een nieuwe auto aanschaft. Breng het tweedehandsje meteen of na enige tijd naar de sloop, incasseer de schrootwaarde en vergeet niet de nummerplaat mee naar huis te nemen, adviseert de directeur van ShanghaiCar als hij een tweedehands Great Landwind, een SUV van Chinese makelij, aanprijst.

Maar met een vraagprijs van 9.500 euro (bouwjaar 2003, 77.000 km op de teller, volledig uitgerust met schuifdak) komt deze aanschaf nog wel duurder uit dan een kentekenplaat op de veiling. Dat zien we verkeerd. In de eerste plaats is het natuurlijk een mooie auto voor een schijntje.

En: „Hier kan je nog makkelijk een paar jaar in rijden en dan is straks de nummerplaat meer waard dan de auto zelf. Of je gebruikt die plaat na een paar jaar voor een nieuwe auto. Dan hoef je niet naar de veiling, waar de prijzen nog verder gestegen zijn. Of je verkoopt auto plus plaat. Je kunt niet verliezen. Het is net als met moderne Chinese kunst, het maakt niet uit wat het voorstelt, het wordt alleen maar meer waard. Zie het als een investering”’, adviseert de autoverkoper.

„Xiexie ni”, dank je wel, mompelt de buitenlander afwachtend en neemt de taxi naar huis. Kosten: 1 euro 10 voor een rit van een half uur. En gelukkig is er een zeer comfortabel, nog goedkoper metrosysteem.