In Beeld

De Lybische leider Moammar Gaddafi op 11 december in Parijs, in het hoofdkantoor van de UNESCO waar hij een toespraak hield Foto Reuters/Jacky Naegelen Libyan leader Muammar Gaddafi delivers a speech at the Paris UNESCO headquarters December 11, 2007. Gaddafi is visiting France for the first time in 34 years, seeking to bolster his international standing after decades as an outcast of the West. REUTERS/Jacky Naegelen (FRANCE) REUTER

Leni Riefenstahl. Dat wil zeggen: de camera-instelling. Zo zij die niet heeft uitgevonden, zoals sommigen niet moe worden te beweren, dan is ze er wel beroemd door geworden. (Of de instelling door haar.)

Onlosmakelijk verbonden met deze destijds nieuwe manier van kijken door de camera is het woord ‘heroïsch’. Dankzij Riefenstahls shots van onderaf werd zelfs de zwarte atleet Jesse Owens de held die hij niet mocht zijn op de Olympische Spelen in Berlijn, 1936. Geen grotere ode aan de schoonheid, de souplesse, snelheid en kracht van een lichaam dan deze blik van onderen.

Met zijn portret van de Libische leider Moammar Gaddafi, deze week op bezoek in Frankrijk, herijkt fotograaf Jackly Naegelen het genre. Nu ja, niet overdrijven, in zijn glorietijd werd Bela Lugosi als Dracula ook veelvuldig van onderaf in beeld gebracht. Een onderdanige camera verhoogt de dreiging. Een shot van bovenaf trouwens ook, denk aan de plaatjes van Die Ewige Jude. Laten we het er op houden dat propaganda zich van uiteenlopende middelen bedient. En dat fotograaf en geportretteerde in dit geval gezamenlijk iets toevoegen aan het genre.

Mocht uw kind ooit nog uitgelegd willen krijgen wat een tronie is, bewaar deze krant! De fotograaf is niet naïef, zijn opzet is geslaagd. Dit is de plaat bij het imago. Zeker, de haardos, de kille ogen, de openzakkende mond, de vlassige gezichtsbeharing doen ook wonderen, maar gewoon en face vastgelegd, was de Gids van de Revolutie, zoals de Fransen Gaddafi noemen, niet half zo angstaanjagend geweest.

Moderne mensen kunnen met enig recht zeggen: hier wordt gedemoniseerd. Toch is dat niet zeker. Het is niet uitgesloten dat de Gids zelf ook heel tevreden is.