De lezer schrijft over de nieuwe vormgeving van de krant

Compliment voor de facelift van de opmaak!

Johan Hardick

Diemen

Ik vind het geen goede restyling. Sterker nog, ik vind het vreselijk. Waar is mijn krant? Waarom is deze verandering nodig? Ik wil graag een onderscheidende krant, ook qua uiterlijk. Een krant met gezag en inhoud en daarom ben ik 5 jaar geleden overgestapt van de Volkskrant naar NRC Handelsblad en ik geniet er nog elke dag van. Maar de huidige, luchtiger opmaak passen niet bij de uitstraling van deze krant. Bovendien wekt het bij mij de indruk dat er gewoon minder informatie op een pagina staat. De kolommen zijn smaller en nergens kom ik de 7 kolommen per pagina nog tegen. En juist dat leest heel erg goed en dwingt (mij in ieder geval) tot rustiger en geconcentreerder lezen. Is NRC Handelsblad hiermee de mensen die vinden dat er „altijd zoveel lettertjes” op een NRC-pagina stonden tegemoetgekomen? Laat dat nou net de reden zijn waarom ik voor deze krant gekozen heb. Ik wil mijn krant terug!

Joris Gilberts

Nijmegen

Met lede ogen zag ik vanmiddag de maandageditie van de nieuwe NRC Handelsblad op de eettafel liggen. Het zusje van de Volkskrant, was het eerste dat mij te binnen schoot. Frits Abrahams die met zijn rubriek ‘Dag’ ergens in het luchtledige zweeft. Wat krijgen de foto’s veel ruimte, door al het wit eromheen. En dan die argumenten van deze nieuwe opmaak. Met alle respect voor mevrouw Donker, ik lees haar reacties op zaterdag altijd instemmend. Maar de argumenten die zij nu noemt slaan als een tang op een varken.

„De wereld heeft kleur.” Ja, de wereld heeft ook veel armoede. Krijgen we die ook te zien dan? En de wereld heeft ook veel seks. Zou wel weer leuk zijn, als we dat te zien krijgen.

En dan de rode lijn, die ik als rode draad moet gaan beschouwen. Ik geloof dat mijn dochter van twee op de peuterschool nog met meer achting wordt aangesproken. Tevens ben ik ervan overtuigd dat internet en een krant juist niet samengaan. Ik ken geen NRC-lezer in mijn omgeving die de krant verder leest op internet. Voor alle duidelijkheid: dat zijn geen stokoude mensen – wat is daar trouwens mis mee – maar allemaal dertigers met een baan en een gezin. Waar moet je de tijd vandaan halen, om verder te lezen op internet? Ik heb nog even gekeken op de veel geprezen site, maar om het e-mailadres te zoeken van de redactie ben je net zoveel tijd kwijt als bij het contact leggen met de eerste de beste energiemaatschappij. Volgens mij is het niet de bedoeling dat de krant in het rijtje van providers, energiemaatschappijen en KPN komt te staan. Onlangs nog die gesponsorde zaterdagbijlage over gezond eten – op een RTL-Boulevard toontje werd het eten van kaas belachelijk gemaakt – en nu weer de nieuwe opmaak. Ik maak mij echt ernstig zorgen over de koers van NRC Handelsblad.

Maurits L.N. van Rijswijk

Zandvoort

Het ziet er werkelijk prachtig uit, de nieuwe vormgeving, ondanks die vermaledijde tabloidbijlagen: een krant heeft een krantformaat meiner Meinung nach. Wat mij verbaasd heeft, is dat er op de voorpagina weliswaar goed uitleg gegeven wordt, maar dat de verantwoordelijke vormgevers geen enkele credit krijgen. Dit moet maanden werk gekost hebben en het is nog gelukt ook.

Geert Schriever

Trouw (35 jaar) tevreden lezer en vormgever

De krant antwoordt

We realiseren ons terdege dat de vorm van een krant geen neutrale verpakking is, maar onverbrekelijk is verbonden met de inhoud. Veranderingen in de vorm kunnen tot felle reacties leiden, omdat lezers zich gedwongen zien hun vertrouwde krant met nieuwe ogen te bekijken.

Waarom de keuze om de vormgeving te veranderen? Zoals we schreven in de toelichting afgelopen maandag, dient de vernieuwde vormgeving drie hoofddoelen: een verbetering van de presentatie van belangrijke artikelen, met een grafische opfrisser de krant een opener uitstraling bieden en het aanhalen van de banden tussen website en papieren krant.

Op de redactie is lang gedebatteerd over de vernieuwde vormgeving. Na een reeks proefnummers in de afgelopen zes maanden en na herhaald lezersonderzoek, zijn we uitgekomen bij de variant die deze week werd ingevoerd.

De vorm van de krant is tot op zekere hoogte een kwestie van smaak; je kunt er lang over twisten, maar niet veel meer dan dat. Ons standpunt is dat de krant eens in de zoveel jaar grafisch moet worden afgestoft. De laatste restyling dateert van een jaar of zes geleden. Een reden om dit nu aan te pakken is dat er door de jaren heen allerlei elementen ingeslopen zijn die overbodig raken. Bijvoorbeeld koppen in verschillende lettertypen – vet, licht, cursief, kleinkapitaal, vet kleinkapitaal et cetera – waarvan bijna niemand op de redactie meer precies weet welk ‘signaal’ die moeten afgeven, laat staan de lezer.

Daarom hebben we het aantal koppen beperkt tot twee soorten: vette voor nieuwsberichten en lichte voor alle andere genres, zoals reportage, analyse, achtergrond, interview, et cetera. Het resultaat is naar onze overtuiging een opener ogende krant. Pagina’s zijn rustiger en het oog vindt beter zijn weg. Maar de indruk van een lezer dat er iets ontbreekt, klopt dus wel. Zij het niet in de hoeveelheid informatie, want daarin is niets veranderd.

De indruk van een lezer dat de kolommen over de hele linie smaller zijn geworden, is niet juist. De kolommen zijn exact zo breed als vroeger en ook aan onze ‘broodletter’, de Lexicon, is niets veranderd. Wel hebben we de brede kolom afgeschaft, die hier en daar, maar zeker niet elke dag, voorkwam. Ik kan me voorstellen dat dit prettiger leest, hoewel andere lezers zich er juist aan ergerden. Opnieuw een kwestie van smaak, maar het besluit had meer met consistentie te maken.

Wel hebben we een schreefloze letter ingevoerd voor de factboxen, de informatieve inzetjes bij grotere verhalen. Die letter is naar ons idee uiterst leesbaar en de factboxen voegen naar we verwachten juist iets toe; ze halen essentiële informatie naar voren.

Lezers die de vertikale standlijn missen, of zelfs om die lijnen een abonnement op de krant hadden genomen, kunnen we misschien geruststellen met het gegeven dat ze pas in 1997 in de krant zijn gekomen. Bij de oprichting in 1970 had NRC Handelsblad wel verticale standlijnen, maar in 1972 waren ze al weer weg tot 1997.

Een belangrijke verbetering is wat ons betreft dat we in bijna de hele krant kleur kunnen drukken. Immers, zo kunnen we de werkelijkheid beter weergeven. Dat betekent niet, zoals een lezer oppert, dat we nu ook meer armoede en seks moeten laten zien. Dat zullen we alleen doen, als daar een nieuwsaanleiding voor is.

Zoals gezegd, is het onze prioriteit pagina’s focus te geven; belangrijke stukken moeten beter gepresenteerd worden, zodat de lezer in een oogopslag ziet welk stuk het ‘dragende’ stuk van de pagina is. Dat vraagt om scherp selecteren en agenderen door de redactie en het vraagt om een vormgevingsinstrumentarium dat de redactie in staat stelt dat waar te maken. We denken dat onder meer opgelost te hebben in de grijze ‘themavlag’ waaronder twee of meer stukken over hetzelfde thema verenigd zijn.

Sommige lezers die ons schreven, vinden het niet goed dat we meer en duidelijker verwijzen naar internet. Zij hebben genoeg aan de papieren krant – en dat mag. De lezer opzadelen met een schuldgevoel is geenszins onze bedoeling. Wat wij beogen met onze internetverwijzingen is de lezer te gidsen op het net. Immers, internet is een mer à boire, wij willen aangeven wat echt de moeite waard is. Ook kan het een manier zijn van ons verantwoorden, bijvoorbeeld als we verwijzen naar een vonnis of een ander document.

Systematischer verwijzen we ook naar onze eigen website, om te laten zien dat deze complementair is aan wat we op papier doen. Op onze website kunnen we sneller nieuws brengen, hebben we gelegenheid voor interactie, expertblogs, fotoseries en een wekelijkse podcast. Maar we verplichten de lezer tot niets.

De rode draad in de totaal ongeveer zestig reacties die we deze week kregen, is dat de lezer niet wil dat de krant minder serieus wordt. Dat vinden we verheugend, want dat is ook geenszins onze bedoeling. We willen niet verleuken of verjongen. We blijven een serieuze krant maken voor de meer dan gemiddeld geïnteresseerde lezer.

Of de vernieuwde vormgeving op papier ‘werkt’ is uiteraard aan u, de lezer. Ik hoop in elk geval dat het went. Dat geldt overigens ook voor de redactie, die zich de nieuwe vorm in werkwijze moet eigen maken. We hebben ons voorgenomen na een paar weken de balans op te maken. Uiteraard wegen de reacties van betrokken lezers daarbij mee. Daarom ook zullen we komende week een representatieve steekproef onder lezers houden. Want we willen voorkomen dat we, als we ons alleen op spontane reacties baseren, een te eenzijdige weergave krijgen van wat onze lezers vinden.

De lezer die er op wijst dat vormgevers hard hebben gewerkt aan de vernieuwing, heeft gelijk, en ze verdienen het inderdaad om met name te worden genoemd. Het zijn: Jan Paul van der Wijk, Ank Swinkels en Robert Buizer.

Birgit Donker

Hoofdredacteur

Reacties:nrc.nl/lezerschrijft.Nieuwe kwesties: lezerschrijft@nrc.nl