De gulle gever is niet altijd onbaatzuchtig

Het geven aan goede doelen kan flink belastingvoordeel opleveren. Maar gulle gevers zijn wat onzeker geworden nu de fiscus in 2008 hard op de rem dreigt te trappen.

December is de maand bij uitstek om geld weg te geven aan goede doelen. De fiscus is bereid om u via de giftenaftrek daarbij te helpen. Elke aan een goed doel geschonken euro honoreert de fiscus met een belastingsubsidie die kan oplopen tot 52 cent. Met het inkomen stijgt ook het contante voordeel van deze premie in de vorm van een aftrekpost. Ondertussen is het goede doel vrijgesteld van schenkings- en successierecht (normaal 68 procent).

Sommige gulle gevers zijn de laatste maanden wat onzeker geworden. Vanaf 1 januari 2008 gelden de bijzondere voordelen alleen voor uitdrukkelijk fiscaal erkende goede doelen. Sinds de zomer is de Belastingdienst bezig met het doorlichten van enige tienduizenden aanvragen. Hoever het daarmee staat, is nog onduidelijk. Evenmin is al bekend welke goede doelen wel en welke straks niet meer in aanmerking komen voor de fel begeerde fiscale status.

Die lijst maakt de Belastingdienst in januari bekend. Dat kan betekenen dat het veiliger is nog voor de jaarwisseling ook alvast de voor 2008 beoogde schenking te doen. Zeker als u zich afvraagt of het favoriete goede doel volgend jaar op de lijst staat. Aan een ‘dubbele’ schenking is trouwens nog een voordeel verbonden. Men komt gemakkelijker over de drempel van de giftenaftrek.

Giften aan een goed doel zijn namelijk pas aftrekbaar als het in totaal om meer dan 1 procent van het inkomen gaat, met een minimum van 60 euro. Al die hindernissen bent u overigens kwijt als u een wettelijke mogelijkheid aangrijpt om ten minste vijf jaar achtereen een vast bedrag te schenken.

Mits dat via de notaris gebeurt, krijgt u de aftrek ook als u schenkt aan een niet-erkend goed doel en zelfs aan elke willekeurige vereniging met meer dan 25 leden. Dat kan dus de sportclub zijn, de harmonie of de sociëteit. Denk er dan wel aan dat het om een vrijwillige, onverschuldigde betaling moet gaan, waar geen tegenprestatie tegenover mag staan. Dus niet de contributie en evenmin het jaarlijkse kerstdiner.

Als u tegen de periode van vijf jaar opziet, kunt u in december schenken en dan in januari nog een keer. U heeft dan binnen enkele weken al twee jaar gehad. De totale periode is dan ongeveer vier jaar. Wie opziet tegen de binding aan een vast doel, kan de legale constructie benutten van het tussenschakelen van een distributeur die zelf als goed doel kwalificeert. Dat is de opzet van de stichting de Rentmeester. Men doet de jaarlijkse schenking aan deze stichting die het verder distribueert volgens de aanwijzingen van de schenker. Die kan daarbij zowel de bestemming als de hoogte van de doorgesluisde gift naar believen variëren.

De Tweede Kamer wil de normale giftenaftrek verruimen door ook amateursportverenigingen als goed doel te erkennen. Staatssecretaris van Financiën Jan Kees de Jager voelt daar overigens niets voor. Zijn argument: de Belastingdienst kan het controleren van 30.000 clubs er niet bij hebben.

Zijn eigen CDA zet hem evenwel onder druk. Dat gebeurt ook op een ander punt rond de giftenaftrek. Er bestaat een uitgekiende en complexe constructie die alleen is weggelegd voor vermogenden. Ze staat bekend als ‘gedeeld geven’ en kent een minimuminleg van 250.000 euro. De gever schenkt de hoofdsom maar ontvangt een jaarlijkse rente oplopend tot 6 procent. Ondertussen profiteert hij van de giftenaftrek.

Dat alles met goedvinden van de belastinginspecteur. Althans tot voor kort. De Belastingdienst signaleert dat sommige vermogenden de constructie misbruiken en heeft de goedkeuring zonder veel omwegen ingetrokken. CDA-Kamerlid Jules Kortenhorst wil de constructie voor de goedwillenden graag behouden. Het geheel is nogal schimmig.

De inhoud van de oorspronkelijke afspraak is onbekend evenals de aanleiding voor de intrekking, al melden bronnen bij de Belastingdienst dat sommige schenkers via de fiscus meer aan hun gift verdienen dan dat ze er armer van worden. Men kan zijn hart kennelijk ook geheel vanuit eigen belang op de kerstgedachte laten inspelen.

Aertjan Grotenhuis

meer over schenken rond de jaarwisseling op nrc.nl/geld