Biologisch voedsel lijkt gezonder

Veel consumenten kopen biologisch voedsel in de veronderstelling dat het gezonder is. Maar is dit ook zo? Aanwijzingen zijn er zeker, maar hard bewijs is van vluchtige aard.

Biologisch gezonder? Zo luidde de simpele onderzoeksvraag waarmee wetenschappers twee jaar geleden aan de slag gingen. Het antwoord is gecompliceerd, zo bleek bij de presentatie van de resultaten deze week. Alles wijst op een bevestigend antwoord, maar hard wetenschappelijk bewijs is lastig.

Twee generaties kippen kregen deels granen uit biologische teelt, en deels uit de gangbare landbouw. Bij het kroost van de biologische kippen werd een beter functionerend immuunsysteem geconstateerd, ofwel een sneller herstel na een aandoening. De onderzoekers waren „verbaasd” over de „significante verschillen” tussen de twee groepen, zegt Machteld Huber van het Louis Bolk Instituut, dat onderzoek doet naar biologische landbouw. Louis Bolk werkte samen met de Wageningse universiteit, TNO en het instituut voor voedselveiligheid RIKILT.

Maar betekent dat ook dat de biologische kippen „gezonder” waren? „Ik heb zelf de neiging om te zeggen”, zegt Huber over het betere immuunsysteem, dat het „gunstig” is. Ofwel, dat biologisch graan een kip gezonder maakte dan haar ‘gewoon’ gevoede zus. Maar, zegt Huber, „als arts behoor ik tot het soort onderzoeker dat sneller op basis van uiterlijke verschijnselen een conclusie trekt dan sommige specialisten.” Huber verwijst voor haar conclusie ook naar recent onderzoek in Maastricht waaruit bleek kinderen die uitsluitend biologische zuivel consumeren minder last hebben van eczeem. „Biologische zuivel werkt dus beschermend bij kinderen.”

Huub Savelkoul, hoogleraar immunologie Wageningen, behoort echter tot de sceptischer ingestelde wetenschappers. „Waarom beweer ik niet dat biologisch gezonder is?”, zegt Savelkoul. „Er zijn gevallen, zoals een allergie, waarin een alerter immuunsysteem juist negatief is. Dus kan ik de uitspraak ‘gezonder’ nu niet doen.” Een fundamenteler probleem is dat men ook niet tot een werkbare definitie van ‘gezond’ is gekomen.

Maar hoe wetenschappelijk moet een bewijs eigenlijk zijn om wetenschappers zelf, als privépersoon, te overtuigen. Als ze mochten kiezen, zegt Machteld Huber, wilden alle onderzoekers liever de kip zijn die uitsluitend biologisch voedsel had gekregen, dan haar gewoon gevoede zusje.

Het onderzoek is de eerste poging om de gezondheidseffecten van biologisch voedsel te bepalen. Het is al langer bekend dat biologisch geproduceerde voeding een hoger gehalte heeft aan bepaalde essentiële stoffen zoals vitamines. Of dit ook een positief effect op de gezondheid van dier en mens heeft is een tweede. Dit onderzoek had uitsluitsel moeten brengen.

Minister Verburg (Landbouw, CDA) noemde het resultaat bij ontvangst van het rapport „teleurstellend”, omdat het niet eenduidig is. Het ministerie was twee jaar geleden opdrachtgever van het onderzoek. Ze zei graag een scherp gesteld verzoek voor een vervolgonderzoek tegemoet te zullen zien.

Het rapport Biologisch gezonder? is te vinden op louisbolk.nl