Voetbal kijken met bord op schoot voorbij

De eredivisieclubs zijn het eens over de verkoop van de tv-rechten van voetbalduels en de verdeelsleutel voor de opbrengst. De live-beelden moeten de grote melkkoe worden.

Live-voetbalwedstrijden op zaterdagavond en zondag. Samenvattingen in een programma van een uur na achten op zondagavond, dus het etensbord kan gewoon weer op tafel in plaats van op schoot. Meer ruimte voor rechtstreekse beelden in allerlei vormen. Dat zijn in het kort de veranderingen die de voetbalkijker vanaf zomer 2008 te wachten staan.

In grote harmonie werd gisteren tijdens de vennotenvergadering van de achttien eredivisieclubs een akkoord gesloten over de verkoop van de tv-rechten van voetbalwedstrijden voor de periode na medio 2008. De eensgezindheid deed Heracles-voorzitter Jan Smit denken: ‘Er mag wel meer discussie zijn, het is té gezellig.’ De details voor de biedprocedure zullen vanaf maandag in de tender op internet zijn te lezen.

De achttien leden van de belangenvereniging Eredivisie CV hadden zich in een voorvergadering al over de diverse pakketten voor de kandidaat-kopers gebogen. Uiterlijk medio februari dient de procedure volledig zijn afgerond. Er zou dit keer ook belangstelling uit het buitenland zijn.

Drie jaar geleden leverden de rechten zo’n zeventig miljoen euro op, mede door de ambities van John de Mol met zijn nieuwe zender Talpa. De clubs gaan er vanuit dat de opbrengst opnieuw hoger komt te liggen. De live-rechten moeten nu net als in het buitenland meer opleveren dan de samenvattingen.

Marketeer Frank van den Wall Bake deelt die opvatting. „Als ze een beetje geluk hebben en goede pakketten samenstellen, moeten de clubs in de buurt van de honderd miljoen euro kunnen komen”, meent hij. „Zeker omdat ze van plan zijn de live-rechten voor een periode van vijf jaar te verkopen. Een ondernemer zal nu bereid zijn aanloopverliezen voor lief te nemen in de wetenschap dat hij die in de loop der jaren terugverdient. En daarvoor wil hij best meer uitgeven. Tele2 betaalt nu 30,5 miljoen euro per jaar, maar heeft met de live-rechten niets gedaan. Met dit product kun je veel meer doen, bijvoorbeeld pay per view. Dan betaal je alleen naar wat je kijkt. Maar ook flexibele abonnementen zijn mogelijk. Zo kan het technisch dat de kijker wat extra betaalt voor de uitwedstrijden van zijn favoriete club.”

Naar Engels voorbeeld wordt in het wedstrijdschema vanaf volgend seizoen eventueel rekening gehouden met aanvangstijden voor twee rechtstreekse duels op zaterdag (bijvoorbeeld om 19.00 uur en 20.45 uur) en op zondag, één ’s middags en één ’s avonds, al naar gelang de wensen van de rechtenhouder. Ook een live-wedstrijd op vrijdagavond behoort tot de mogelijkheden.

Unanimiteit was er onder de clubs tevens over de verdeling van de opbrengst van de tv-gelden. Die geschiedt straks volgens twee verschillende berekeningen. Enerzijds wordt gekeken naar de stand op de ranglijst, anderzijds wordt de bijdrage bepaald door Club Positioning Matrix, een Duitse methode voor de berekening van de waarde van een Betaald Voetbal Organisatie. Zo wordt gekeken naar stadioncapaciteit, toeschouwersaantallen, seizoenkaarthouders, merkwaarde enzovoort. „Er komt een grotere marktwerking in de verdeelsleutel”, zegt Maarten Fontein, algemeen directeur van Ajax. „De clubs die meer inspanningen leveren krijgen meer geld.” Ook een kleinere club als Heracles kan zich hierin vinden. „Ik ben altijd voorstander van prestatiegerelateerde onderdelen in overeenkomsten”, zegt voorzitter Smit. „Anders slapen we in. Dit is alleen maar goed voor de verbetering van het product betaald voetbal.”

De voorzitter van de club uit Almelo betwijfelt of de topclubs veel opschieten met hogere inkomsten uit de tv-pot. „Het argument is dat deze clubs met minder geld anders steeds meer achter raken op de Europese top. Maar die race is gelopen. Een paar miljoen meer zou bij Ajax, Feyenoord of PSV rechtstreeks naar de spelers gaan. En stel we vangen straks twintig miljoen extra voor de rechten. Dan kan Ajax zijn begroting opschroeven van 80 naar 81,5 miljoen euro. Dat telt niet mee.”

In het verlengde van de verdeling van tv-rechten discussieerden de clubs de afgelopen maanden ook over inkrimping van de eredivisie van achttien naar zestien clubs. Daarmee zou volgend seizoen reeds een begin moeten worden gemaakt middels een versnelde degradatieregeling, zodat in seizoen 2009-2010 de hoogste afdeling uit zestien clubs bestaat. In de eerste divisie moeten dan clubs verdwijnen, fuseren of degraderen naar een nog in te stellen Topklasse tussen prof- en amateurvoetbal. Een definitief besluit wordt in februari genomen.

In de wandelgangen zou PSV bij monde van directeur Jan Reker gisteren hebben verklaard geen voorstander meer te zijn van inkrimping. Ajax ziet wel voordelen. Heracles-voorzitter Smit is tegen. „Ajax gedraagt zich arrogant. Er is geen enkele reden om met zestien clubs verder te gaan. Alle grote competities in het buitenland werken met minimaal achttien clubs. Kwaliteit nivelleert in de eredivisie, dus waarom clubs laten afvallen? We slaan met inkrimping een heilloze weg in en de spelersvakbond zal er ook niet blij mee zijn.”

Is de afslanking van de eredivisie nog een punt van discussie, de play-offs lijken hun langste tijd te hebben gehad. Zowel Ajax als PSV is tegen voortzetting.

De tender staat maandag op www.eredivisie.nl