Vloekenteller

Een jaar of vijftig geleden was Nederland in een kleine godsdiensttwist gewikkeld. Met de film Et Dieu... créa la femme had Brigitte Bardot de grondslag voor haar wereldberoemdheid gevestigd. Het meesterwerk kwam natuurlijk ook in Nederland. Hier was er een andere titel voor verzonnen: ... en schiep de vrouw. Zo stond het in grote letters boven de bioscopen, met een afbeelding van de heldin. Puntjepuntjepuntje? Dat was in dit geval het christelijk pseudoniem voor God. De echte naam van de Schepper kon in deze profane context niet door de beugel. Hoewel in de hele film geen onvertogen woord wordt gesproken, kreeg het bestuur van de Bioscoopbond bij voorbaat slappe knieën en een ruggegraat van rubber (zouden we nu zeggen) en verving God door drie Puntjes. Voor de film maakte dat geen verschil.

De jaren zestig braken aan. Wilde tijden. Op Google tikte ik ‘Staphorst overspel’ in. Binnen een paar seconden kreeg ik van de Wikipedia wat ik zocht. ‘Alweer veertig jaar geleden’ zo begon het, hadden daar een man en een vrouw overspel gepleegd, waren betrapt en tot beklaagden/veroordeelden voor een volksgericht geworden. In de volksrechtpleging wordt tussen die twee geen verschil gemaakt. Ze werden op een mestkar gehesen, aan elkaar gebonden en door het dorp gevoerd, waarbij ze door de ‘padjongens’ (afgeleid van pad, vergelijk straatjongens) werden uitgescholden. Laten we hopen dat het bij schelden gebleven is. De padjongens werden opgehitst door de ouderen, aldus de Wikipedia die zich baseert op een artikel van Colet van der Ven, uit Trouw, 18 november 1998.

Toen, in 1971, maakte volgens de Wikipedia Staphorst opnieuw geschiedenis. Er brak een polio-epidemie uit. Van Puntje enz. hadden de Staphorsters vernomen dat je je niet tegen deze ziekte mocht laten inenten. Het gevolg was dat vijf patiënten het niet overleefden. Hoe het daar nu met deze preventie staat wordt niet vermeld.

Eind twintigste eeuw werd de sociale dwang van de godsdienst steeds zwakker. Door de individualisering, de televisie en internet werden onze omgangsvormen vrijmoediger. Zeggen wat je denkt, is de boodschap. Toch blijven sommige christenen daar bezwaar tegen maken. Zo is niet lang geleden een nieuw beroep ontstaan: vloekenteller. Hij of zij kijkt de hele dag naar de televisie en turft de lelijke woorden die uit het toestel komen. Iedere vloekenteller heeft haar/zijn eigen omroep. Aan het eind van het jaar wordt alles opgeteld. Zo is gebleken dat in 2006 op onze televisie ongeveer 112.000 maal gevloekt of gescholden is. Het programma Jensen van BNN leverde met 44 maal grof taalgebruik per aflevering de grootste bijdrage. Aldus de Vloekmonitor, een afdeling van de Bond tegen het Vloeken. Robert Jensen is door de Bond vermaand. Of hij zich er iets van heeft aangetrokken, wordt niet vermeld. Misschien heeft hij verwezen naar de vrijheid van meningsuiting.

Intussen heeft Nederland er een godsdienst bijgekregen, met veel gelovigen die even lichtgeraakt zijn als onze christenen een halve eeuw geleden. We doen alsof hun opperwezen even gemakkelijk als Kop van Jut kan dienen als Degene die we toen soms Puntje puntje puntje moesten noemen. Een vergissing die niets met de vrijheid van meningsuiting te maken heeft.