Smaakintelligente elleboogjes

‘Als kind was ik gek op elleboogmacaroni. Nu eet ik alleen nog verse pasta en gruwel ik van elleboogmacaroni.’ Dat zei een kant-en-klare-supermarktmaaltijdenbedenker in een gratis ochtendkrantje. Zijn uitspraak werd overgenomen door het vakblad voor de kruidenierderij Distrifood, ook omdat de ‘productinnovateur’ de branche voorhoudt dat het ‘gemaksschap’ in de supermarkt moet worden ingeruimd voor „culinaire en exclusieve maaltijden”. Want: „Nederlanders hebben behoefte aan culinaire ervaringen.” Dat komt door onze hoog ontwikkelde ‘smaakintelligentie’. Macaroni met blokjes boterhamworst en geraspte kaas en dat dan vroeger het toppunt vinden van genot, was je toen smaakdom? Dan ben ik het nog steeds.

Er was iets met elleboogmacaroni. Hoe maakt je zo’n holle naadloze bocht? Ik kon me een ambachtelijke manier voorstellen voor ellebogen van een euro per stuk, maar op de onderste schappen in de winkels liggen kilo’s voor 20 cent. Het moet dus eenvoudig zijn.

Eindelijk gevonden, een simpele elleboogmachine. Aangetroffen in een catalogus van Italiaanse huishoudelijke artikelen (www.vogelsimportexportbv.com). Gereedschap dat op elke basisschool zou moeten staan om kinderen in één klap tien technieken tegelijk te leren zonder er een woord aan vuil te hoeven maken. En samen op school macaroni maken doet meer dan een week van kringgesprekken. De handaangedreven machine van 65 euro inspireert tot culinaire vondsten, er kan meer doorheen gedraaid dan deeg van bloem.

Het is een plastic trommel met achteraan een slinger en vooraan een losse ronde kop met gaatjes. In de trommel die wordt vastgeklemd op een tafelblad, ligt een goot en in de goot draait een schroef van Archimedes, ook vijzel genoemd. Uitgevonden om water omhoog te draaien. Daartoe worden vijzels nog steeds gebruikt. Ze kunnen ook minder vloeibare stoffen omhoogbrengen of naar voren. Dat laatste doet de vijzel in de trommel met deeg. Deeg maakt hij niet, dat moet buiten de machine gebeuren. Plukken deeg worden door een gat in het deksel van de trommel in de goot gestopt. Door aan de slinger te draaien draait de vijzel rond die het deeg naar voren duwt. Het geheim van de holle pastabuisjes zit in de gaatjes in de kop. Het zijn openingen in de vorm van de letter O. Ze zijn er in verschillende maten, allemaal o’tjes. Het binnenste van de O zou eruitvallen als het niet vastzat. Dan heb je een gewoon gat. Maar als het vastzit zoals bij sjabloonletters zouden er geen gave holle buisjes uitkomen. Sjabloonletters zijn ook niet gaaf. De kern van de O voor macaroni zit vast met plastic stripjes achter de opening. De vijzel perst het deeg ertegenaan. De stripjes snijden door het deeg maar voorbij de stripjes plakt het deeg meteen weer bijeen tot een homogene massa die als een naadloze buis van deeg door de O naar buiten komen. En dan gebeurt iets vreemds. Het deeg gaat niet recht vooruit de machine uit maar maakt een scherpe bocht naar buiten. Waarom het deeg dat doet is me een raadsel. Eigen wil? Als je doordraait en het deeg met je andere hand begeleidt, kronkelt het niet meer en maak je lange rechte holle pasta. Maar voor ellebogen snijd je met een scherp mes de korte bochtjes pasta van de kop van de machine. Verse ellebogen. Misschien wel smaakintelligente.

Wouter Klootwijk