Holy Huckabee is een sensatie

Huckabee wordt wellicht de Republikeinse kandidaat voor de presidentsverkiezingen.

Tot veler verrassing, want de christen met het volkse imago is ‘gemeen en smerig.’

„Ik ben láng niet de enige, hoor”, zegt Max Brantley door de telefoon vanuit Little Rock, Arkansas. De hoofdredacteur van de Arkansas Times beklaagt zich al weken over de welwillende berichten in de media van de VS over Mike Huckabee. „Er is een vertekend beeld ontstaan.”

Zijn klachten hebben weinig effect. Dankzij een imago van nederigheid – oprechte christen, man van het volk – groeide Huckabee, oud-gouverneur van Arkansas, in enkele weken uit tot een sensatie. Maandenlang bungelde deze kandidaat voor de Republikeinse nominatie voor de presidentsverkiezingen onderaan in de peilingen. Maar uit ongenoegen over de leidende kandidaten – de relatief liberale Rudy Giuliani, de mormoonse Mitt Romney – blijkt het Republikeinse electoraat uiterst vlot van voorkeur te wisselen. In sommige staten waar de kiezers vroeg naar de stembus gaan om hun favoriet aan te wijzen (Iowa, South Carolina) heeft Huckabee ruim de leiding in de polls, en in nationale peilingen staat hij na Giuliani ineens tweede, soms zelfs eerste.

Deskundigen zijn onzeker over de houdbaarheid van de trend. Intussen presenteert Newsweek hem deze week als „Holy Huckabee!”. The Washington Post vroeg zelfs twee hoogleraren bewegingsleer om het fenomeen te verklaren. Huckabee’s lichaamstaal wijkt op één elementair punt af van zijn concurrenten, zeiden ze: hij is authentiek. Hij heeft een luisterend oor en is „werkelijk bereid andere opvattingen” te overwegen.

In zijn thuisstaat Arkansas – net als Bill Clinton werd Huckabee geboren in Hope, Arkansas – neemt de verwondering met de dag toe. „Ze weten niet waar ze het over hébben”, zegt Brantley. „Huckabee heeft overduidelijk een donkere kant. Maar dat wil amper tot het nationale gesprek doordringen.” Om te onderstrepen dat zijn kritiek in brede kring wordt gedeeld, wijst de progressieve Brantley op een stuk van een Republikeinse verslaggever met een verleden in Arkansas dat onlangs in het conservatieve maandblad American Spectator stond. Ook hij is verbaasd over de nationale media. „Als ze maar een béétje hun huiswerk hadden gedaan, dan zouden ze ontdekken dat Huckabee een dunne huid heeft; over een wraakzuchtige inborst beschikt; en een lange geschiedenis van (…) dubieuze gedragsnormen meedraagt.”

Het fundament onder Huckabee’s politieke bestaan is zijn jarenlange werk als predikant in Baptistenkerken, waarmee hij een tv-persoonlijkheid werd. Normale opvattingen van evangelicals – tegen abortus, afkeer van de evolutie, homoseksualiteit is een ziekte – combineerde hij altijd al met een volks imago: liefhebber van rock-’n-roll, groot hart voor armen, eventueel bereid belastingen te verhogen. Medio jaren negentig werd hij gouverneur van Arkansas, een functie die hij tot begin dit jaar vervulde.

„De overeenkomsten met Bush zijn opmerkelijk”, zegt Max Brantley. „Aardige kerels met compassie. Je ziet ze en denkt: daar kan ik wel een glas bier mee drinken.” De werkelijkheid is volgens hem anders. Als gouverneur lag Huckabee van weerskanten onder vuur. Conservatieven bekritiseerden hem voor zijn fiscale beleid, Democraten signaleerden overschrijdingen van ethische grenzen.

„Hij ontving als gouverneur honderdduizenden dollars aan giften van mensen die hij later een baantje gunde”, zegt Brantley. Ook gebruikte hij campagnegeld om zichzelf en zijn vrouw een salaris toe te kennen. „Dat is niet verboden. Maar mij lijkt dat je geen campagnegeld ophaalt om jezelf te verrijken.” Kenmerkend, zegt Brantley, is de manier waarop Huckabee reageerde op onthullingen hierover. „Hij werd gemeen als je hem dwarszat. Wraakzuchtig. Onaangename man. Maar in The New York Times lees ik steeds dat hij zo áárdig is.”

Toch verandert de houding van de media. Vorige week werd Huckabee betrapt op het feit dat hij, 24 uur na publicatie, niets wist van het inlichtingenrapport over het stopgezette nucleaire wapenprogramma van Iran. Later moest hij zich verantwoorden voor uitspraken uit 1992 toen hij voorstelde aidspatiënten te isoleren van de maatschappij. Brantley: „Hij doet zo zijn best leuke commentaartjes te geven dat hij zich makkelijk verspreekt.” Al zullen de uitspraken over aids hem amper schaden. „Dat vindt zijn achterban prima.”

Een andere kwestie herbergt meer gevaar. Steeds duiken nieuwe documenten op over een affaire waarbij Huckabee medio jaren negentig de vrijlating van een verkrachter bepleitte. Die man, Wayne DuMond, sloeg na zijn invrijheidstelling opnieuw toe en vermoordde toen ook zijn slachtoffer. De zaak, onthuld door de Arkansas Times, vertelt volgens Brantley veel over Huckabee. Het eerste slachtoffer van DuMond was verre familie van Bill Clinton, voor conservatieven destijds de bron van alle kwaad. Zij zagen de sturende hand van Clinton achter de levenslange celstraf van DuMond. „Huckabee kon bij die groep scoren door voor DuMond op te komen.”

Intussen probeert Huckabee zich los te weken van alle kritiek door zijn succes niet aan zichzelf toe te schrijven, maar aan God. Ook presenteert hij zich niet alleen als christelijke politicus, ook als politieke christen. Hij zet zich neer als een „christelijke leider” – waarmee hij ook volgens conservatieven een grens overschrijdt.

Als Arkansas vandaag zou moeten kiezen tussen Mike Huckabee en Hillary Clinton, zegt Brantley, zou Clinton gegarandeerd winnen. Maar of dat over een jaar ook zo zou zijn? „Niet te zeggen. Alles draait om presentatie tegenwoordig. En deze man weet zich fantastisch te presenteren.”

Sketch over Huckabee op:washingtonpost.com