Welnee, Eijk is een echte bruggenbouwer

Het vaderland krijgt met bisschop Eijk de aartsbisschop die het behoeft en verdient.

Ook met heidenen en gelovige atheïsten zal hij het gesprek gemakkelijk aangaan.

Hard werken, zeggen waar het op staat, overtuigd zijn van het eigen gelijk. Drie eigenschappen die de Nederlander kenmerken. Zij vormen samen de vaderlandse trots. En zij verenigen zich nu in de dinsdag benoemde aartsbisschop van Utrecht, dr. Willem Jacobus Eijk.

Het vaderland krijgt met deze arts en moraaltheoloog de metropoliet (aartsbisschop, red.) die het behoeft en verdient. De juiste man in de juiste tijd. Een kundig gespreksgenoot in debatten omtrent medisch-ethische zaken. Een bestuurder die leiding durft te geven. Een moedig persoon die niet schroomt hetwelk noodzakelijk is bij de naam te noemen. Een orthodoxe gelovige die niet dingt naar de gunst van de dag. Een man van God die, geroepen tot zijn nieuwe taak, bruggenbouwer zal zijn – tussen God en mensen allereerst en zo voorts tussen mensen onderling.

Zoals Benedictus XVI is Eijk een intellectueel. Zoals de paus houdt de nieuwe aartsbisschop van helderheid in spreken: vaagheid maakt waarheid dof. Als zoon van een doopsgezinde vader en een katholieke moeder kent Eijk van huis uit de beide tongvallen van het ene christendom zoals in Nederland beleden.

Van nature mijns inziens calvinist, weet hij de volgelingen van Calvijn in spirituele oecumene te waarderen, alleen al omdat hij mentaal zo met hen verwant is. Want protestanten weten altijd alles beter. Maar ook met de nog niet-gelovige heidenen en met de gelovige atheïsten zal hij het gesprek gemakkelijk aangaan. Zij immers zijn ook kinderen van God, al weten ze het nog niet of niet meer. Kortom, ten voeten uit: Eijk is Hollander.

Zoals elke mens moet ook de aangetreden aartsbisschop zich met zichzelf behelpen. Dat behoort tot het mens-zijn. Hij heeft sterkere en zwakkere zijden, zowel in zijn talenten als in zijn karakter. Begin van wijsheid evenwel leert niet alleen de vreze Gods, maar evenzeer de zelfkennis. Zo hulpbisschop Gerard de Korte in het Utrechtse blijft en dus niet elders ordinarius wordt, vindt de nieuwe metropoliet in hem volgens mij de ideale medebroeder. Wat bij de ene wat formeel zou blijven, vult de andere in warmte aan en wat bij de ene meer de regel van de wet zou lijken, vertaalt de ander naar het leven van alledag.

Tot Eijks komst naar Groningen kwam ik daar wel eens de mis opdragen in de kathedraal. Triestheid troef. Diasporagebeuren. Sinds Eijk daar bisschop is, ben ik er vaker gekomen: de kathedrale kerk bijna altijd vol in vreugdevolle viering van liturgie. Terwijl de vermeend progressief geleide kerken leeg zijn geraakt en afgebroken, bloeien de orthodox geleide in het gehele land op.

Antoine Bodar is vicerector van het pauselijk instituut Santa Maria dell’ Anima in Rome, en bijzonder hoogleraar christendom, cultuur en media aan de Universiteit van Tilburg.