New Yorker in Amsterdam

Als directeur van het John Adams Insitute wil Russell Shorto vele stemmen over Amerika in Nederland laten klinken. „Het beeld mag best verbreed worden.”

Russell Shorto, deskundige op het gebied van de Nederlands vroegste bemoeienissen met Amerika, werkt sinds deze week in het pand waar die bemoeienissen voor het eerst echt gestalte kregen. Als nieuwe directeur van het John Adams Institute heeft Shorto kantoor in het Amsterdamse West-Indisch Huis, waar de bevelhebbers van de West-Indische Compagnie in 1625 opdracht gaven een fort te bouwen op het pas ontdekte eiland Manhattan, het latere New York. Tot voor kort werkte Shorto (1959) als schrijver en New York Times-journalist en woonde hij afwisselend in New York en Amsterdam. In Nederland werkte hij aan zijn nieuwe boek Descartes Bones, waarin hij de botten van de Franse filosoof over een periode van bijna vierhonderd jaar volgt. In zijn vorige boek, Nieuw Amsterdam, eiland in het centrum van de wereld, betoogde hij dat Nederlandse kolonisten in Nieuw- Amsterdam de basis legden voor wat later de ‘melting pot’ zou gaan heten, de liberale Amerikaanse immigrantencultuur van de achttiende en negentiende eeuw.

U bent nu aangesteld om het omgekeerde te doen: de Amerikaanse cultuur naar Nederland brengen.

„Zo zou ik het zelf niet omschrijven. Mijn visie is dat de Verenigde Staten een enorme aanwezigheid in de wereld zijn en dat iedereen, inclusief Amerikanen, erbij gebaat zijn om meer van de VS te begrijpen. Vooral omdat mensen vaak een afgerond beeld hebben van wat Amerika is. Dat beeld mag best verbreed worden.”

Hoe gaat u dat doen?

„Door mensen met zoveel mogelijk verschillende stemmen naar Amsterdam te halen, schrijvers, architecten, dichters, politici noem maar op. Als ik iemand kan vinden die nog gelooft dat de oorlog in Irak een goede zaak is, wil ik die graag naar Nederland brengen om te horen wat hij te zeggen heeft.”

Wie staan op uw verlanglijstje?

„Ik probeer Christopher Hitchens te krijgen, een in Amerika zeer beroemde opiniemaker die onlangs de fondsenwerving voor de bescherming van Ayaan Hirsi Ali op gang heeft gezet. En verder aas ik op Paul Auster, Salman Rushdie, Jhumpa Lahiri en Martin Amis om er een paar te noemen.”

U heeft voor twee jaar getekend. Welke onderwerpen gaan in die tijd een belangrijke rol spelen?

„2008 wordt interessant, politiek en cultureel, omdat dan de periode Bush wordt afgesloten. Met Twan Huys van Nova wil ik een programma maken met internationale studenten die per satellietverbinding in debat gaan met presidentskandidaten. In 2009 wordt hier en in New York gevierd dat Henry Hudson vierhonderd jaar geleden Manhattan ontdekte. Dat is een mooie gelegenheid om naar de multiculturele samenleving in beide landen te kijken, in mijn ogen de belangrijkste voetafdruk die de Nederlanders op de Nieuwe Wereld hebben achtergelaten.”