Eigen-aardig

New Age, dat is inmiddels alweer behoorlijk vijf minuten geleden. Een beetje pré-nine-eleven, toen ‘de samenleving’ er niet toe leek te doen. Lekker navelchakrastaren met z’n allen.

Er hoorde een taaltje bij dat moeilijk te verdragen was. ‘Ik was gewoon totaal niet gecentered,’ je kon het zomaar horen zeggen. Of: ‘Ik voelde een aanwezigheid, en ik wist dat het een oude ziel was. Nou, dat bleek toen dus ook op de aurafoto.’

Dat kan nu natuurlijk niet meer. Wat je wel nog vaak hoort, en wat volgens mij stamt uit de New Age-hoek, is de onzin-etymologie. Als je aan onzin-etymologie doet, dan geef je een verklaring voor de oorsprong van een woord, die niet klopt, maar wel goed in je straatje past. ‘Ja, bewustzijn, dat is natuurlijk eigenlijk bewust-ZIJN. Omdat het erom gaat dat je op een bewuste manier leeft.’ Pardon? Het bewustzijn is gewoon iets dat je ervaart als je niet buiten westen bent, of in slaap. Verder niet.

Ook zoiets: ‘We zijn niet alleen een echtpaar, maar ook een echt paar.’ En deze: ‘Biologisch is logisch, want het woord logisch zit er al in verstopt.’ Gek, dat hoor je nou nooit over biologische wapens.

Onzin-etymologie kan troost bieden. Als mensen je bijvoorbeeld eigenaardig vinden is dat helemaal niet erg, ‘want iedereen is op zijn eigen manier aardig. Eigenaardig. Grappig hè?’ Nee, niet grappig, wel om helemaal gek van te worden. ‘Ja, hij is zachtmoedig... maar: om zacht te zijn moet je moedig zijn.’ ‘Geven is beter dan nemen, want nemen begint met nee.’

Bij onzin-etymologen is het: hoe gekker, hoe beter. ‘Het woord “natuurlijk” zegt het al; de dood is belangrijk in de natuur. Natuur-lijk. Vostrekt absurd. Maar als je het over je lippen kunt krijgen, kom je er nog mee weg ook.

Paulien Cornelisse behandelt elke week een actueel en opmerkelijk taalfenomeen.